ഭഗവത്ഭക്തിയുണ്ടാകുവാന്‍ ഉപായങ്ങള്‍

കാമം, ലോഭം, മോഹം മുതലായവ ചെറുതിരകളെപ്പോലെയാണ്. ഒരുപക്ഷേ ക്രമേണ അതൊരു കടലായി മാറാം എന്ന് മനോഹരമായ മന്ത്രം - ‘തരംഗായിതാ അപി മേ സംഗാത സമുദ്രായന്തി(45).’ ‘കസ്തരതികസ്തരതിമായാം?’ (മായയെ ആര് മറികടക്കും?) എന്നൊരു മുനകൂര്‍ത്ത ചോദ്യം ശ്രീനാരദന്‍ തൊടുക്കുന്നു. ഉത്തരവും ഋഷി നല്‍കുകയുണ്ടായി. ‘കഃ തരതി’ എന്നതിനു മറുപടി ‘സഃ തരതി.’ ‘അവന്‍ എങ്ങനെ?’ യഃസംഗം ത്യജതി. യഃമഹാനുഭാവം സേവ്യതേ.’ കുറഞ്ഞപക്ഷം സംഗവിവര്‍ജ്ജിതനെങ്കിലുമാവുക.

നാരദഭക്തിസൂത്രത്തിലെ അമ്പത്തൊന്നാം സൂത്രം മുതല്‍ ഉദാത്തമായ ഒരു ഭാവഗരിമയിലേക്ക് ഋഷിയുടെ ഭക്തിചിന്ത ഉഡ്ഡയനം ചെയ്യുകയാണ്. ‘അനിര്‍വ്വചനീയം പ്രേമസ്വരൂപം’ എന്ന് സ്വയം മറന്ന് ശ്രീനാരദന്‍ പാടിപ്പോകുന്നു. ഇതാവട്ടെ ദേവര്‍ഷിയുടെ ഭാഷയില്‍ ഗുണരഹിതമാണ്, കാമനാരഹിതമാണ്. പ്രതിക്ഷണ വര്‍ദ്ധമാനവും അവിച്ഛിന്നവും സൂക്ഷ്മതരവുമാണ്. ഭക്തിസാധനയ്ക്ക് മറ്റു പ്രമാണങ്ങളൊന്നും തന്നെ വേണ്ട. ഭക്തിക്ക് പ്രമാണം ഭക്തി തന്നെ.

ആര്‍ത്തന്‍, ജിജ്ഞാസു, അര്‍ത്ഥാര്‍ത്ഥി എന്നീ മൂന്നുതരം ഭക്തന്മാരെപ്പറ്റി വിവരിച്ചതിനുശേഷം ഭക്തി അഭ്യസിക്കേണ്ട രീതികള്‍ പ്രതിപാദിക്കുകയാണ് ശ്രീനാരദന്‍. ഭക്തിഭാവം എങ്ങനെ വളര്‍ത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാം? ഒന്നുമാത്രം. ശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളില്‍ വിധിച്ചിട്ടുള്ള സാധനകള്‍ അനുഷ്ഠിക്കുക. ഭക്തിയുടെ ഫലശ്രുതിയെന്ത്? എണ്‍പതാം സൂത്രം ഇത് സ്പഷ്ടമാക്കുന്നു. സ കീര്‍ത്ത്യമാനഃ ശീഘ്രമേവാവിര്‍ഭവതി അനുഭാവയതി ച ഭക്താന്‍.’ ഭഗവാനെ സ്തുതിക്കുമ്പോള്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും തന്റെ ഭക്തന്മാര്‍ക്ക് യഥാര്‍ത്ഥ സ്വരൂപത്തെ അനുഭവപ്പെടുത്തിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഭഗവത്ഭക്തിയുണ്ടാകുവാന്‍ പതിനൊന്ന് ഉപായങ്ങളും രീതികളും നാരദഭക്തിസൂത്രം വിവരിക്കുന്നു.
അവ:-

1. ഗുണമാഹാത്മ്യാസക്തി

2. രൂപാസക്തി

3. പൂജാസക്തി

4. സ്മരണാസക്തി

5. ദാസ്യാസക്തി

6. സഖ്യാസക്തി

7. കാന്താസക്തി

8. വാത്സല്യാസക്തി

9. ആത്മനിവേദനാസക്തി

10. തന്മയതാസക്തി

11. പരമവിരഹാസക്തി.

ഭാഗവതകാരന്റെ നവവിധഭക്തിയോട് ഒരു ചാര്‍ച്ചയുള്ളതായി തോന്നുന്നത് യാദൃച്ഛികമല്ലതന്നെ. ‘വാദോ നാവലംബ്യ’ (74) എന്നൊരു സൂത്രമുണ്ട്. യഥാര്‍ത്ഥ ഭക്തന്‍ നിരര്‍ത്ഥകങ്ങളായ വിവാദങ്ങളേയും ചര്‍ച്ചകളേയും ഒരിക്കലും ആശ്രയിക്കരുത്. ഭക്തന്‍ വാദപ്രതിവാദങ്ങളില്‍ കുടുങ്ങാതിരിക്കാന്‍ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. ഏതു വിവാദവും ബൗദ്ധികമാണ്. ഭക്തന്‍ അതിനതീതനായി ഉയരണം. ദ്വൈതമാണ് ശ്രേഷ്ഠം. അല്ല, അദ്വൈതം പരമവിശിഷ്ടം. രണ്ടുമല്ല, വിശിഷ്ടാദ്വൈതം കേമം. ഇങ്ങനെയുള്ള വിതണ്ഡകളില്‍പ്പെട്ട് പരമസത്യം കാണാതെ പോകരുത്.

ഭക്തിയുടെ പരമാചാര്യന്മാര്‍ ആരൊക്കെ? ഒരു നീണ്ട പട്ടിക തന്നെ ‘നാരദഭക്തിസൂത്രം’ വരച്ചു കാണിക്കുന്നുണ്ട്. സനത്കുമാരന്മാര്‍, വ്യാസന്‍, ശുകന്‍, ശാണ്ഡില്യന്‍, ഗര്‍ഗ്ഗന്‍, വിഷ്ണു, കൗണ്ഡിന്യന്‍, ശേഷന്‍, ഉദ്ധവന്‍, ആരുണി, മഹാബലി, ഹനുമാന്‍, വിഭീഷണന്‍ തുടങ്ങിയവരാണ് ഭക്തി ആചാര്യന്മാര്‍.

പരമശിവന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചതനുസരിച്ച് ശ്രീനാരദന്‍ നിര്‍വചിച്ചു വിവരിക്കുന്ന ഭക്തിയുടെ സൂത്രഗ്രന്ഥം അനുശീലിച്ചാല്‍ മുക്തി സുനിശ്ചിതമെന്ന ചിന്തയോടെ ‘നാരദഭക്തിസൂത്രം’ പര്യവസാനിക്കുന്നു. നിയന്ത്രിതവും ക്രമീകൃതവുമായ വിധത്തില്‍ മനോവൃത്തികളെ ലക്ഷ്യോന്മുഖമാക്കുവാന്‍ നാരദസൂത്രത്തിലെ എണ്‍പത്തിനാലു മന്ത്രങ്ങള്‍ക്കും കഴിയുന്നു. ഭക്തിസിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിക്കുന്ന എക്കാലത്തേയും മികച്ച ദാര്‍ശനികഗ്രന്ഥം തന്നെയിത്.

ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാനൊരിക്കല്‍ കലശലായ തലവേദന. വിട്ടുമാറുന്നില്ല. ശ്രീനാരദനടുത്തുണ്ട്. ഭഗവാന്‍ മരുന്നും നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു ഔഷധമെന്തെന്നോ? ഭക്തന്മാരുടെ പാദധൂളി. ആ മണ്ണുകൊണ്ടുവന്ന് പുരട്ടിയാല്‍ മതിയാവും. ദേവര്‍ഷി ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തരെ സമീപിച്ചു. കാലിലെ മലീമസമായ മണ്ണ് ഭഗവാന്റെ തിരുനെറ്റിയില്‍ പുരട്ടുന്ന കാര്യം ഒരു ഭക്തനുപോലും സങ്കല്‍പ്പിക്കാനായില്ല. ഇതില്‍ കവിഞ്ഞൊരു പാപമുണ്ടോ? ശ്രീനാരദന്‍ ഗോകുലത്തിലോടിയെത്തി. വിവരം ഗോപികമാരോടു പറഞ്ഞു. അവരുടെ കാലുകളില്‍ പുരണ്ടിരുന്ന മണ്ണത്രയും കൊടുത്തയച്ചു. അവരുടെ ഹൃദയേശ്വരനാണല്ലോ ശ്യാമസുന്ദരന്‍. ഇല്ലാത്ത തലവേദന എങ്ങനെ മാറാന്‍? അര്‍ത്ഥവാദനകഥകളില്‍ ചോദ്യമില്ലല്ലോ. ഗാഢഭക്തിയും ദൃഢവിശ്വാസവും ഗോപീജനങ്ങള്‍ക്കേറിയതുകൊണ്ടാണല്ലോ ‘യഥാവ്രജഗോപികാനാം…’ എന്ന സൂത്രം നിബന്ധിച്ച് പരമപ്രേമഭക്തിയെ ഉദാഹരിച്ചതും.

ശാന്തിമന്ത്രം

ഓം പൂര്‍ണ്ണമദഃ പൂര്‍ണ്ണമിദം
പൂര്‍ണ്ണാത് പൂര്‍ണ്ണമുദച്യതേ
പൂര്‍ണ്ണസ്യ പൂര്‍ണ്ണമാദായ
പൂര്‍ണ്ണമേവാവശിഷ്യതേ
ഓം ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ ശാന്തിഃ

ശാന്തി മന്ത്രത്തോടുകൂടിയാണ് ഉപനിഷത്തുകള്‍ ആരംഭിക്കുന്നതും അവസാനിക്കുന്നതും. ഈശ്വവാസ്യോപനിഷത്തിന്റെ തുടക്കവും ഒടുക്കവുമുള്ള ശാന്തിമന്ത്രമാണ് ഇത്.

അത് പൂര്‍ണ്ണം ഇത് പൂര്‍ണ്ണം. പൂര്‍ണ്ണത്തില്‍ നിന്നും പൂര്‍ണ്ണം ഉണ്ടാകുന്നു. പൂര്‍ണ്ണത്തില്‍നിന്നും പൂര്‍ണ്ണത്തെ എടുത്താല്‍ പൂര്‍ണ്ണം അവശേഷിക്കുന്നു. എല്ലാറ്റിനും കാരണമായ ബ്രഹ്മവും കാര്യമായ ഈ പ്രപഞ്ചവും പൂര്‍ണ്ണമാണ്.

ബ്രഹ്മമാകുന്ന പൂര്‍ണ്ണത്തില്‍നിന്നാണ് പ്രപഞ്ചമാകുന്ന പൂര്‍ണ്ണം ഉണ്ടായത്. ഈ പ്രപഞ്ച പൂര്‍ണതയെ എടുത്താലും പൂര്‍ണ്ണ ബ്രഹ്മം തന്നെ അവശേഷിക്കും. ഒരു വിളക്കില്‍ നിന്ന് നിരവധി വിളക്കുകള്‍ കൊളുത്തുന്നതുപോലെയോ ഒരു ഗുരുവില്‍നിന്ന് നിരവധി ശിഷ്യരിലേക്ക് അറിവിനെ പകരുന്നതുപോലെയോ ഒരു അമ്മയില്‍നിന്ന് മക്കള്‍ ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയോ ഇതിനെ മനസ്സിലാക്കണം. കൊളുത്തിയ വിളക്കുകളും അറിവ് നേടിയ ശിഷ്യനും പിറന്ന് വീണ മക്കളും അവരവരുടെ നിലയില്‍ പൂര്‍ണ്ണരാണ്. ഇവയൊന്നുമില്ലെങ്കിലും ആദ്യം പറഞ്ഞവ പൂര്‍ണ്ണമായി ശേഷിക്കും.

മൂന്ന് തവണ ശാന്തി ചൊല്ലുന്നതുകൊണ്ട് ഈ മന്ത്രങ്ങള്‍ ശാന്തി മന്ത്രങ്ങള്‍ എന്ന പേരില്‍ പ്രശസ്തമായത്. വേദ വിഭാഗത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് ഉപനിഷത്തുകളിലെ ശാന്തിമന്ത്രങ്ങള്‍ക്കും മാറ്റമുണ്ട്. താപത്രയങ്ങളെ നീക്കാനായാണ് ശാന്തി മന്ത്രങ്ങള്‍ ഉരുവിടുന്നത്. 

താപം എന്നാല്‍ ദുഃഖം എന്നര്‍ത്ഥം. ദുഃഖം മൂന്നു തരത്തില്‍, അതിനാല്‍ താപത്രയം - ആധി ദൈവികദുഃഖം, ആധി ഭൗതിക ദുഃഖം, ആദ്ധ്യാത്മിക ദുഃഖം. 

നമുക്ക് ഒരു നിയന്ത്രണവുമില്ലാത്ത മേഖലകളില്‍ നിന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രപഞ്ച ശക്തികളില്‍നിന്നും ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖമാണ് ആധിദൈവിക ദുഃഖം. നമ്മുടെ ചുറ്റുപാടുകളില്‍ നിന്നും ജീവജാലങ്ങളില്‍നിന്നും മറ്റും ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം ആധി ഭൗതീകം. ഒരു പരിധിവരെ നമുക്ക് നിയന്ത്രണമുണ്ട്. അവനവനില്‍ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം ആദ്ധ്യാത്മികം.

ശാരീരിക, മാനസിക അസ്വസ്ഥതകളും രോഗങ്ങളും മറ്റും. ഇവിടെ നമുക്ക് നല്ല നിയന്ത്രണം ഉള്ളതാണ് അല്ലെങ്കില്‍ ഉണ്ടാകേണ്ടതാണ്. ഈ മൂന്ന് ദുഃഖങ്ങളില്‍നിന്നും മോചനം ഉണ്ടാകണമെന്ന് കരുതിയാണ് ശാന്തിമന്ത്രം ജപിക്കുന്നത്.

താപത്രയങ്ങള്‍ നമ്മുടെ പഠനത്തെയും മംഗളകാര്യങ്ങളെയും ബാധിക്കും എന്നതിനാല്‍ പഠനത്തിനു മുന്‍പും മംഗളകാര്യങ്ങള്‍ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്‍പും ശാന്തിമന്ത്രം ചൊല്ലുന്ന പതിവുണ്ട്. ബൗദ്ധികവും മാനസികവും ശാരീരികവുമായ ശാന്തി നമുക്കേവര്‍ക്കും എന്തു കാര്യത്തിനും വേണമല്ലോ. ആദ്യത്തെ ‘ശാന്തി’ എന്നത് ഉറക്കെയും രണ്ടാമത്തെത് ശബ്ദം കുറച്ചും മൂന്നാമത്തെ പതിഞ്ഞ സ്വരത്തിലും വേണമെന്നാണ് ആചാര്യന്മാര്‍ നിഷ്‌കര്‍ഷിക്കാറുള്ളത്.

കലശത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം


പവിത്രമായ എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ക്കും അലങ്കരിച്ച ഒരു കലശം സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ടാകും. മണ്ണുകൊണ്ടോ ചെമ്പുകൊണ്ടോ നിര്‍മ്മിച്ച കുടത്തിനുള്ളില്‍ ജലം നിറച്ചിരിക്കും. ഇതിന്റെ മുകള്‍ ഭാഗം മാവിലകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കും. കുടത്തിന്റെ വായ് ഭാഗത്ത് നാളികേരം വയ്ക്കും. ചുവപ്പ് അല്ലെങ്കില്‍ വെള്ള നൂല്‍ ഉപയോഗിച്ച് കുടം മുഴുവന്‍ ചുറ്റും. ഈ കുടത്തെയാണ് കലശം എന്ന് വിളിക്കുക. ജലമോ അരിയോ നിറച്ച കലശമാണ് പൂര്‍ണ്ണകുംഭം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ജീവിത വിജയം കൈവരിക്കുന്നതിനാവശ്യനായ ദേവചൈതന്യം ദേഹത്തില്‍ നിറയുന്നതിനെയാണ് പൂര്‍ണ്ണബിംബം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഗൃഹപ്രവേശം, വിവാഹം, പൂജകള്‍ എന്നിങ്ങനെ ശുഭകാര്യങ്ങള്‍ നടക്കുന്ന ഇടങ്ങളിലെല്ലാം കലശത്തിന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കലശത്തെ ആരാധിക്കുന്നതിന് പിന്നില്‍ നിരവധി തത്ത്വങ്ങളുണ്ട്.  ക്ഷീരസാഗരത്തില്‍ അനന്തനുമേല്‍ ശയനം നടത്തുന്ന ഭഗവാന്‍ വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയില്‍ വിരിഞ്ഞ താമരയില്‍ നിന്നാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജനനം. അതിനുശേഷമാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടി. എല്ലാ സൃഷ്ടിയുടേയും ആവിര്‍ഭാവത്തിന് കാരണമായ ജലത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് കലശത്തിലെ ജലം. മാവിലയും നാളികേരവും സൃഷ്ടിയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

സൃഷ്ടികളെ തമ്മില്‍ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സ്‌നേഹത്തിന്റെ പ്രതീകമത്രെ കലശത്തെ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന നൂല്‍. അതുകൊണ്ടാണ് കലശത്തെ പവിത്രമായി കരുതി ആരാധിക്കുന്നത്.

എല്ലാ പുണ്യനദികളില്‍ നിന്നുള്ള ജലവും എല്ലാ വേദങ്ങളിലേയും ജ്ഞാനവും എല്ലാ ദേവതകളുടേയും അനുഗ്രഹവും കലശത്തിലേക്ക് ആവാഹിക്കുക്കും. പിന്നീട് ഈ ജലം അഭിഷേകം ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ചടങ്ങുകള്‍ക്ക് ഉപയോഗിക്കും. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പാലാഴി കടഞ്ഞ നേരം ഉയര്‍ന്നുവന്നതാണ് അമൃതകുംഭം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കലശം അമരത്വത്തിന്റേയും പ്രതീകമാണ്.

ഓം ശാന്തി ശാന്തി ശാന്തി

എല്ലായിടവും സമാധാനവും സുഖവും പുലരണമെന്ന് അഭിലക്ഷിക്കുന്ന മഹത്തായ സംസ്‌കാരമാണ് ഭാരതത്തിന്റേത്.

സ്വസ്തി പ്രജാഭ്യ പരിപാലയന്താം
ന്യായേന മാര്‍ഗ്ഗേണ മഹീം മഹീശാഃ
ഗോബ്രാഹ്മണേഭ്യ ശുഭമസ്തു നിത്യം

ലോകാഃ സമസ്താഃ സുഖിനോ ഭവന്തു എന്ന ശാന്തി മന്ത്രം തന്നെ ഇതിനുദാഹരണം. ശാന്തിയെന്നാല്‍ സമാധാനം എന്നര്‍ത്ഥം. ആന്തരികവും ബാഹ്യവുമായ സമാധാനം ഉണ്ട്. സ്വയം സൃഷ്ടിക്കുന്നതോ മറ്റുള്ളവര്‍ മുഖേനയുണ്ടാകുന്നതോ ആയ പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള മോചനം എന്ന അര്‍ത്ഥത്തിലാണ് സമാധാനത്തെ പൊതുവെ വിലയിരുത്തുന്നത്. ശാന്തി എല്ലായിടത്തും നിലനില്‍ക്കുന്ന ഒന്നുതന്നെ.

നമ്മുടെ ക്ഷോഭത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ശാന്തി നിലനില്‍ക്കുന്നത്. എപ്പോള്‍ ക്ഷോഭം അടങ്ങുന്നുവോ അപ്പോള്‍ ശാന്തി അനുഭവവേദ്യമാകും. എവിടെ ശാന്തിയുണ്ടോ അവിടെ സന്തോഷവുമുണ്ട്. ആഗ്രഹങ്ങള്‍ ഒഴിഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന ഏതൊരാളുടേയും ജീവിതത്തില്‍ സമാധാനമുണ്ടെന്ന് കാണാനാകും. പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ക്കിടയിലും പ്രതിസന്ധികള്‍ക്കിടയിലും സമാധാനം കണ്ടെത്താന്‍ ചുരുക്കം ചിലര്‍ക്കേ സാധിക്കാറുള്ളൂ.

ജീവിതത്തില്‍ ശാന്തി കൈവരിക്കുന്നതിനായാണ് നാം പ്രാര്‍ത്ഥനാ നിരതരാകുന്നത്. അതിലൂടെ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ ഒഴിഞ്ഞ് ആന്തരികമായ ശാന്തി നമ്മള്‍ അനുഭവിക്കുന്നു. ഭാരതീയരുടെ പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ / ശാന്തിമന്ത്രങ്ങള്‍ അവസാനിക്കുന്നത് ശാന്തി എന്ന വാക്ക് മൂന്ന് പ്രാവശ്യം തുടര്‍ച്ചയായി ഉരുവിട്ടുകൊണ്ടാണ്. മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഉരുവിട്ടാല്‍ അത് സത്യമായി തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ശാന്തിയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള തീവ്രമായ ആഗ്രഹത്തെ ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുകയാണ് ഇതിലൂടെ.

ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും പ്രശ്‌നങ്ങളും മൂന്ന് കാരണങ്ങളാലാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ആധിദൈവികം, ആധിഭൗതികം, ആദ്ധ്യാത്മികം എന്നിവയാണ് ആ മൂന്ന് ദുഃഖങ്ങള്‍. അദൃശ്യമായ ദൈവിക ശക്തി. മനുഷ്യന് ഇതിന് മേല്‍ നിയന്ത്രണം സാധ്യമല്ല. ഭൂകമ്പം, വെള്ളപ്പൊക്കം, അഗ്നിപര്‍വ്വത സ്‌ഫോടനം ഇതൊക്കെ മനുഷ്യന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനും അപ്പുറമാണ്. ആധി ദൈവികം എന്ന് ഇത്തരത്തിലുള്ള ദുഃഖങ്ങളെ പറയുന്നു.

നമുക്ക് ചുറ്റും നടക്കുന്ന, നമുക്ക് അറിയാവുന്ന കാരണത്താലുണ്ടാകുന്ന ദുഃഖങ്ങളാണ് ആധിഭൗതികം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തില്‍ നാം ഏറ്റെടുക്കുന്ന കാര്യങ്ങള്‍ മുടക്കം കൂടാതെ നടക്കണമെന്നും മറ്റുമുള്ള ഈശ്വരനോടുള്ള പ്രാര്‍ത്ഥന. മാനസിക വ്യഥകളാണ് ഈ പ്രാര്‍ത്ഥനകള്‍ക്കെല്ലാം പിന്നില്‍. ഇതിനെയാണ് ആദ്ധ്യാത്മിക ദുഃഖം എന്ന് പറയുന്നത്. ആ മൂന്ന് ദുഃഖങ്ങളില്‍ നിന്നും ശാന്തി ലഭിക്കട്ടെ എന്നാണ് ശാന്തി, ശാന്തി, ശാന്തി എന്ന് മൂന്ന് പ്രാവശ്യം ഉരുവിടുന്നതിലൂടെ അര്‍ത്ഥമാക്കുന്നത്.

ഈശ്വരന് നിവേദ്യം

ഭഗവാന് അര്‍പ്പിക്കുന്ന പൂജകളില്‍ പ്രധാനമാണ് നിവേദ്യം. ഭഗവാന് സമര്‍പ്പിച്ച ശേഷമുള്ള നിവേദ്യമാണ് ഭക്തര്‍ പ്രസാദമായി സ്വീകരിക്കുന്നത്. സര്‍വ്വശക്തനും സര്‍വ്വവ്യാപിയുമായ ഈശ്വരന്റെ ഒരംശമാണ് മനുഷ്യന്‍. നമ്മുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛാനുസരണമാണ്. ഈ ജീവിതത്തില്‍ നാം നേടുന്നതെന്തും നമ്മുടെ കര്‍മ്മാനുസരണമാണ്. ആ കര്‍മ്മഫലം നല്‍കുന്നതാവട്ടെ ഈശ്വരനും.

എല്ലാം ഭഗവാന്റേതാണ്. അതെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന് തന്നെ സമര്‍പ്പിക്കുക എന്ന തത്വമാണ് നിവേദ്യം സമര്‍പ്പണത്തില്‍ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. നിവേദ്യത്തിലൂടെ പഞ്ചഭൂതാത്മകമായ ദേഹത്തിന്റെ പ്രാണമനോമയകോശങ്ങളുടേയും രസാംശത്തെയാണ് ദേവസമക്ഷം ആഹുതിയായി സമര്‍പ്പിക്കുന്നത്. അതിന് ശേഷം ദേവതാഗുണങ്ങളുള്ള നിവേദ്യം പ്രസാദമായി ഭക്തന് ലഭിക്കുന്നു. പരിശുദ്ധവും നല്ലതുമായതുമാത്രമേ ഭഗവാന് അര്‍പ്പിക്കാന്‍ പാടുള്ളു. മറ്റൊരാളില്‍ നിന്നും കിട്ടിയത് ഉപഭോഗം ചെയ്യും മുമ്പ് അത് മറ്റുള്ളവര്‍ക്കും പങ്കുവയ്ക്കാറുണ്ട്. നമുക്ക് കിട്ടിയതിനെക്കുറിച്ച് ആരോടും പരാതിപ്പെടുകയോ വിമര്‍ശനം ഉന്നയിക്കുകയോ ചെയ്യാറില്ല. അത് സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കുകയാണ് പതിവ്.

ഓരോ ദേവന്റേയും പ്രത്യേകം അവസ്ഥാവിശേഷത്തിന് അനുസൃതമായ ദ്രവ്യങ്ങളായിരിക്കും അതാത് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പ്രധാന വഴിപാട്. പ്രശാന്തവും സാത്വികഭാവത്തിലുമുള്ള മഹാവിഷ്ണുവിന് പാല്‍പ്പായസമാണ് വഴിപാടെങ്കില്‍ ഉഗ്രസങ്കല്‍പ്പത്തിലുള്ള ഭദ്രകാളിയ്ക്ക് അതിമധുരമുള്ള കഠിനപായസമാണ്.

നിവേദ്യം നേദിക്കുന്നതിനായി തിടപ്പള്ളിയില്‍ നിന്ന് ശ്രീകോവിലിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന സമയം ഭക്തര്‍ അത് കാണാന്‍ പാടില്ല എന്ന് പറയാറുണ്ട്. ഇത് ആചാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. നിവേദ്യത്തിന്റെ രസാംശമാണ് ഭഗവാന് സമര്‍പ്പിക്കുന്നത്. നിവേദിക്കുന്നതിന് മുമ്പായി ഇത് ഭക്തര്‍ കണ്ടാല്‍ അശുദ്ധമാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. നിവേദ്യത്തിന്റെ രസാംശം ഭഗവാന് നേദിക്കും മുമ്പ് ഭക്തര്‍ക്ക് കിട്ടിയാല്‍ അത് ഉച്ഛിഷ്ടമായിട്ടാണ് കണക്കാക്കുക.

രാഹുകാലം എന്താണ്?

രാഹുകാലമെന്നത് പകല്‍ സമയത്തെ എട്ടായി ഭാഗിച്ച് അതില്‍ രാഹുവിന്റെ ഭരണകാലമെന്നോ, രാഹുവിന് അനുവദിച്ച സമയഭാഗമെന്നോ പറയാം. സൂര്യന്‍, ചന്ദ്രന്‍, ചൊവ്വ, ബുധന്‍, വ്യാഴം, ശുക്രന്‍, ശനി, രാഹു എന്നിങ്ങനെ പകലിന്റെ എട്ടുഭാഗങ്ങള്‍ക്ക് അധിപതികളെയും നിശ്ചയിട്ടുണ്ട്.

ജീവിതവിജയത്തിന് രാഹുകാലത്ത് പുതിയ പ്രവൃത്തികള്‍ പാടില്ലാത്തതാണ്. അതിനുവേണ്ടത് രാഹുകാലം കൃത്യമായി അറിയണമെന്നതാണ്. അല്ലെങ്കില്‍ രാഹുകാലം തീര്‍ന്നെന്നുകരുതി നാം ചെയ്യുന്ന നല്ല പ്രവൃത്തികള്‍ പലതും രാഹുകാലത്ത് ആയിത്തീരാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. വളരെ സ്ഥൂലമായിട്ടാണ് നാം പലതും ആചരിച്ചുവരുന്നത്. സൂക്ഷ്മമായി അനുഷ്ഠിക്കാത്തതിലെ ന്യൂനത നമ്മുടെ സംസ്‌കാരത്തെ തന്നെ ബാധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. രാഹുകാലത്തിലും സൂക്ഷ്മത ആവശ്യമാണ്.

ദിനത്തില്‍ ഏതാണ്ട് ഒന്നരമണണിക്കൂര്‍ ദൈര്‍ഘ്യമുള്ള രാഹുകാലം പണ്ടുകാലം മുതല്‍ക്കേ ആചരിച്ചുവരുന്നുതായി തെളിവുകളുണ്ട്. രാഹു കളവിനെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട്, ദൂരയാത്ര ചെയ്യുമ്പോള്‍ കള്ളന്മാരില്‍ നിന്നുള്ള ഉപദ്രവം ഉണ്ടാകാനിടയുള്ളതുകൊണ്ടാണ് രാഹുകാലത്തില്‍ യാത്രയാരംഭിക്കരുതെന്ന് പറയുന്നത്.

കപടത, ചീത്തവഴികള്‍, കുണ്ടുകുഴികള്‍, വിഷവൃക്ഷങ്ങള്‍, ചൊറി, പല്ലി, പുഴ, ചിലന്തി, പഴുതാര, മുള്ളല്‍, പട്ടി, വ്രണങ്ങള്‍, കൈവിഷം, സര്‍പ്പങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വസ്തുക്കളുടെ പ്രതിനിധിയായാണ് രാഹുവിനെ കണക്കാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് രാഹുവിനെ ശുഭപര്യവസാനം കുറിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിന് ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ കാരണമെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

അഞ്ചു നിയമങ്ങൾ

നമ്മുടെ ജീവിതചര്യ മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കു യോജിച്ചതായിരിക്കണം. താഴെപറയുന്ന അഞ്ചു ജീവിതചര്യകൾ ഞാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയാണ്. ഇതിലൊരു രഹസ്യവുമില്ല. എല്ലാവരും അറിയേണ്ടതാണിത്. അതിനാൽ എല്ലാവർക്കും വേണ്ടിയാണ് ഞാനിതു പറയുന്നത്. പരിശുദ്ധമായ ഒരു ജീവിതചര്യയിലൂടെയല്ലാതെ ആർക്കും ഈശ്വരനിലേക്ക് എത്താൻ സാദ്ധ്യമല്ല. ഈശ്വരമാർഗ്ഗത്തിൽ മുന്നേറാൻ പരിശുദ്ധമായ ജീവിതം അനിവാര്യമാണ്.

ശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതിന്റെ ആവശ്യകതയെപ്പറ്റി നാം കേൾക്കാറുണ്ട്. ധാരാളം നെയ്യും കൂട്ടി ഉണ്ണണമെന്നാണോ അതിനർത്ഥം? അല്ലേ അല്ല. പരിശുദ്ധമായ ഭക്ഷണമെന്നാൽ " സാത്വിക " മായ ഭക്ഷണം - പോഷകഗുണമുള്ള ഭക്ഷണം. ഇതു ശാസ്ത്രവിധിയാണ്. ശരീരത്തിന്റെയോ മനസ്സിന്റെയോ വളർച്ചയ്ക്ക് ഹിതകരമായ ഭക്ഷണം ആവശ്യത്തിനുമാത്രം കഴിക്കണം. അതായത് ഒരാളുടെ ആഗ്രഹത്തിനും രുചിക്കും അനുസരിച്ചു മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത് എന്നു താല്പര്യം. ഞാൻ കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണം ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും പോഷണത്തിനുപകരിക്കും. ഇപ്രകാരം ആരോഗ്യദൃഢമായ ശരീരവും മനസ്സും ഈശ്വരധ്യാനത്തിനുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കും എന്ന സങ്കല്പത്തോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.

ഭക്ഷണശുദ്ധിയേക്കാൾ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ജീവിതചര്യയിലെ പരിശുദ്ധി. 

അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള നല്ല പ്രവൃത്തികൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നവയാണ്.

1). എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമത്തിനുവേണ്ടി നാം പ്രാർത്ഥിക്കണം. ആരുടേയും മനസ്സിനെയും വിചാരത്തെയും ബാധിക്കാത്ത വിധത്തിലും ആരെയും വേദനിപ്പിക്കാത്ത രീതിയിലും ആയിരിക്കണം നമ്മുടെ പെരുമാറ്റം. ശാരീരികവും മാനസികവുമായി ആരേയും ദ്രോഹിക്കുന്ന വിധത്തിൽ നാം പെരുമാറരുത്. അഹിംസയെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട്. മാനസികവും ശാരീരികവുമായി പീഡിപ്പിക്കുന്നതുമാത്രമല്ല, മറ്റുള്ളവരെപ്പറ്റി ചീത്തയായി ചിന്തിക്കുന്നതും അതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. " അഹിംസ " മനസ്സുകൊണ്ടും വാക്കുകൊണ്ടും പ്രവൃത്തികൊണ്ടും പ്രായോഗികമാക്കണം.

2). ഏതൊരു പരിതഃസ്ഥിതിയിലും അകന്നുമാറാത്ത വിധത്തിൽ സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിക്കണം. അസത്യവുമായി ഒരിക്കലും ബന്ധപ്പെടരുത്. നാം ഏറ്റെടുത്ത പ്രവൃത്തിയെ മാനിക്കണം. ശ്രീരാമകൃഷ്ണദേവൻ പറയുന്നു, ' സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിക്കുന്നവൻ ദൈവത്തിന്റെ മടിയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു " എന്ന്. അദ്ദേഹം വീണ്ടും പറയുന്നു, " കലിയുഗത്തിലെ തപസ്സാണ് സത്യസന്ധത. " സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിക്കുന്നത് എളുപ്പമാണെന്നു ഞാൻ പറയുന്നില്ല. ഒരുവിധത്തിൽ അതെളുപ്പവുമല്ല. സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിക്കണമെങ്കിൽ ജീവിതത്തിൽ വളരെ ത്യാഗം ചെയ്യേണ്ടിവരും. അതുകൊണ്ട് അതൊരെളുപ്പമായ കാര്യമൊന്നുമല്ല. എന്നാൽ സത്യത്തെ മുറുകെ പിടിക്കുന്നതാണ് നമ്മുടെ ആദർശമെന്ന് നാമൊരിക്കലും മറക്കരുത്.

3). നാമൊരിക്കലും ഒരു വിധത്തിലും മറ്റൊരാളെ ചതിക്കരുത്. മറ്റുള്ളവരെ ചതിച്ചുകൊണ്ട് നാമൊന്നും നേടരുത്. നമുക്ക് അർഹതപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുക. ഇതാണ് മറ്റുള്ളവരുമായി ഇടപഴുകുന്നതിലെ സത്യസന്ധത. ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗത്തിൽ ഇതു വലിയൊരു സഹായമാണ്.

4). ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയെല്ലാം അടക്കി നിർത്തണം. അവ നമ്മളെ നയിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കണം. ഒന്നോ രണ്ടോ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടക്കിയതുകൊണ്ടായില്ല. എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളേയും  അടക്കിനിർത്തനം.ആദ്ധ്യാത്മിക ജീവിതത്തിന് അത് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

5). ജീവിതം ഈശ്വരനെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കുന്നതിനും ഈശ്വരനെ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. സരളവും സത്യസന്ധവും സ്വാഭാവികവുമായ ജീവിതം നയിക്കുക. ആഡംബരങ്ങൾക്കു പുറകെ പോകരുത്. എല്ലാവരും ഭിക്ഷക്കാരെപ്പോലെ കീറിപ്പറിഞ്ഞ തുണിയും കെട്ടി ദരിദ്രജീവിതം നയിക്കണമെന്നല്ല ഞാനുദ്ദേശിക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യം വേണ്ടതുകൊണ്ട് ലളിതമായി എന്നാൽ സതൃപ്തരായി ജീവിക്കാൻ നാം ശീലിക്കണമെന്നാണ് വിവക്ഷ. ലോഭത്തിൽനിന്നു നാം പൂർണ്ണമായും മോചനം നേടണം. ആയിരം രൂപ പ്രതിമാസം സമ്പാദിക്കുന്ന ഒരാൾ അയ്യായിരം രൂപ സമ്പാദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അയ്യായിരം രൂപ പ്രതിമാസം സമ്പാദിക്കുന്നവൻ പതിനായിരം രൂപ സമ്പാദിക്കാൻ മോഹിക്കുന്നു. അതുപോലെ മറ്റു ചിലരുടെ ലക്ഷ്യം പതിനായിരത്തിൽനിന്നു ലക്ഷത്തിലേക്കും  ലക്ഷത്തിൽനിന്നു കോടിയിലേക്കുമാണ്. ഇങ്ങനെയാണ് നമ്മുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ തുടർച്ചയായി വളർന്നു വലുതാവുന്നത്. നിരന്തരം വളർന്നു വലുതാവുന്ന ആഗ്രഹങ്ങൾ മനസ്സിനെ ചഞ്ചലമാക്കുന്നു.

വിനീതനാവുക

ഭഗവദ്ഗീതയിൽ പറയുന്നു " തപസ്സും ഭക്തിയുമില്ലാത്തവനോട് ഇതുപദേശിക്കരുത്. സേവനതല്പരനല്ലാത്തവനും എന്നെ നിന്ദിക്കുന്നവനും ഇതുപദേശിക്കരുത്." (18 - 67)

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരക്കാരെ മാറ്റിനിർത്തിയത്? അവരുടെ മനസ്സ് തയ്യാറായിക്കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. മുമ്പു പ്രസ്താവിച്ച കാര്യങ്ങളെല്ലാം ആദ്യപടികൾ മാത്രം. ക്ഷേത്രം തയ്യാറായിക്കഴിഞ്ഞാൽ ഈശ്വര നാമത്താൽ ആ വ്യക്തി ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു. മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിച്ചവരും സ്വീകരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നവരും ഇക്കാര്യം ഓർക്കണം. അതുകൊണ്ടാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്, വ്യക്തി വിനയശീലനും സേവനതല്പരനും പരിശുദ്ധനും നിഷ്കളങ്കനും ആയിരിക്കണം എന്ന്.

മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കുമുമ്പ് നമ്മുടെ ഹൃദയം ശുദ്ധിതീകരിക്കണം. ബിംബപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുമുമ്പ് ക്ഷേത്രവും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കണം. എന്നിട്ടുമാത്രമേ പ്രതിഷ്ഠാചടങ്ങുകളെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കാനാവു. ജീവിതത്തിൽ ഈശ്വരപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയാണ് മന്ത്രദീക്ഷകൊണ്ടു ചെയ്യുന്നത്. എല്ലാ തയ്യാറെടുപ്പും ഇതിനുവേണ്ടിമാത്രമാണ്. ഈ ഉപാധികളോടുകൂടിയല്ലാതെ അഥവാ ഇവയെ ഒന്നടങ്കം അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഈശ്വരപ്രതിഷ്ഠ നടത്താനാവില്ല. ഇത് എപ്പോഴും ഓർക്കണം.

ശ്രദ്ധ വേണം

ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും പറയുന്ന ഒരു കാര്യമുണ്ട്; മന്ത്രദീക്ഷാസമയത്തും ഇതുതന്നെ പറയും. ശ്രദ്ധയും ഭക്തിയും ഇല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും സഫലമാവുകയില്ല. അതുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധയുണ്ടായിരിക്കണം. ശ്രദ്ധയോടുകൂടി മാത്രം മന്ത്രം സ്വീകരിക്കണം. എന്നാൽ മാത്രമേ ഒരു വിത്തിനെപ്പോലെ അതു മുളയ്ക്കുകയും പൂക്കളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു വലിയ മരമായിത്തീരുകയും ചെയ്യുകയുള്ളു. അതുകൊണ്ട് മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കുമുമ്പുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ്  ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്തതാണെന്ന് അറിയുക. ചുരുക്കത്തിൽ ആദ്ധ്യാത്മിക ജീവിതത്തിൽ തയ്യാറെടുപ്പ് കൂടാതെ ഒന്നും നേടാൻ സാദ്ധ്യമല്ല.  നിഷ്‍കളങ്കനും പരിശുദ്ധനും നിസ്വാർത്ഥഭക്തിയുള്ളവനും വിനീതനും സേവനോത്സുകനുമായ ആദ്ധ്യാത്മികവിദ്യാർത്ഥി ആചാര്യനെ സമീപിക്കണം എന്നാണ് ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്. തയ്യാറെടുപ്പിന് ശാസ്ത്രങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്രയ്ക്കു പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്നത്? കാരണമിതാണ്; ഈശ്വരനാമം നമുക്കായി ഉപദേശിച്ചുതരുന്ന പാവനനിമിഷം അമൂല്യമാണ്. പാവനമായ ആ നാമം ശ്രദ്ധയോടും ഭക്തിയോടുംകൂടി സ്വീകരിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച് മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി നാം നമ്മിലേക്കുതന്നെ മുത്തുച്ചിപ്പിയെപ്പോലെ ആഴ്ന്നിറങ്ങി അതിനോട് ലയിച്ചുചേരുമ്പോൾ അമൂല്യമായ മുത്തു നമ്മിൽ പാകപ്പെട്ടുവരുന്നതാണ്. ഇതു പ്രത്യേകിച്ചു മനസ്സിലാക്കേണ്ട കാര്യമാണ്. ശ്രീരാമകൃഷ്ണപരമഹംസരുടെ ഉപദേശങ്ങളിൽനിന്നു നമുക്കിതു ലഭ്യവുമാണ്.

ഈശ്വരപ്രാപ്തിക്കുവേണ്ടി അടക്കാനാവാത്ത ആഗ്രഹം

ഈശ്വരനാമം ഉച്ചരിക്കുന്നതിനുള്ള ആത്മാർത്ഥമായ ആഗ്രഹം മനസ്സിലുണ്ടെങ്കിൽ മന്ത്രദീക്ഷയുടെ ഫലം അത്യന്തം പ്രയോജനകരമായിരിക്കും. ശ്രീരാമകൃഷ്ണദേവൻ ഒരുദാഹരണം പറയാറുണ്ട്. " മുത്തുച്ചിപ്പി വായും പിളർന്ന് മുകളിലേക്ക് നോക്കിയിരിക്കുന്നു. സ്വാതിനക്ഷത്രത്തിൽ ഒരു തുള്ളി മഴവെള്ളം വായിലേക്കു വീണാൽ ചിപ്പി വായടക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിന്റെ അഗാധതയിലേക്കു പോകുന്നു. ക്രമേണ ഒരു മുത്തായി പരിണമിക്കുന്നു. സ്വാതിനക്ഷത്രത്തിൽ പെയ്യുന്ന മഴയുടെ ഒരു തുള്ളി വെള്ളം പോലെയാണ് മന്ത്രദീക്ഷ. മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കുമുമ്പ് സത്യത്തെ സ്വീകരിക്കാൻ ഹൃദയം തുറന്നു മുത്തുച്ചിപ്പിയെപ്പോലെ കാത്തിരിക്കണം. എന്നാലേ മന്ത്രം ജീവിതത്തിൽ പ്രയോജനപ്പെടൂ.. "

ഗുരുമഹിമ

തന്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഗുരുതന്നെയാണ് ഈശ്വരൻ എന്നു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഗുരുസ്തുതിയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. " ബ്രഹ്‌മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും ഗുരുതന്നെയാണ്. പരമമായ ബ്രഹ്മവും ഗുരുതന്നെ. ഗുരുവിനായിക്കൊണ്ടു നമസ്കാരം. " സച്ചിദാനന്ദം - ബ്രഹ്മം മാത്രമാണ് ഗുരു എന്ന് ശ്രീരാമകൃഷ്ണദേവൻ പറയാറുണ്ട്. വേദങ്ങളിലെയും മറ്റു ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിലെയും അഭിപ്രായമനുസരിച്ചാണിത്. എന്നാൽ ഒരു വ്യക്തി മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കു പോകുമ്പോൾ, തന്നെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് സർവ്വജ്ഞനായ ബ്രഹ്മമാണെന്ന് അറിയുന്നില്ല.

തങ്ങളെ നേരായ മാർഗ്ഗത്തിലേക്കു നയിക്കാൻ സമർത്ഥനാണ് എന്ന വിശ്വാസത്തോടെയാണ് നാം ഗുരുവിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും സമീപിക്കുന്നതും. അദ്ദേഹത്തിന് ജനന - മരണാദി മാനുഷിക പരിധികളെല്ലാമുള്ളതുകൊണ്ട് പരബ്രഹ്മമായി സങ്കല്പിക്കാൻ സാധിച്ചെന്നു വരില്ല. എന്നാൽ നമ്മുടെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ ഗുരുവിനെ പരബ്രഹ്മമായി കണക്കാക്കാൻതന്നെയാണ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.

ഇവിടെ സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവുമായി പൊരുത്തക്കേട് ഉണ്ടാവില്ലേ എന്നു സംശയിക്കാം. ഒരു വിധത്തിൽ നോക്കിയാൽ അതു ശരിയാണ്. പൊരുത്തക്കേട് ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് ബിംബങ്ങളിലൂടെ ഈശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നതിനു സമാനമാണ്. ഈശ്വരൻ ചില പ്രത്യേക അംശങ്ങളെ കണക്കിലെടുത്ത് വിഗ്രഹങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. അചേതന പദാർത്ഥങ്ങളെക്കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന ബിംബങ്ങളെ നാം ധ്യാനാവശ്യത്തിലേക്കും അപരിമേയനായ ഈശ്വരന്റെ പൂജയ്ക്കും വേണ്ടി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. നാമെന്തുകൊണ്ടാണിങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്? വാക്കുകൾക്കതീതനും അതേ സമയം അപരിമേയനുമായതിനെ നമ്മുടെ മനസ്സിന് ഉൾക്കൊള്ളാൻ സാധിക്കയില്ല. അതുകൊണ്ട് ഭൗതിക ശരീരത്തോടുകൂടിയ ഒരു പ്രതീകത്തെ സ്വീകരിക്കുകയേ നിവൃത്തിയുള്ളു. ഇത് ഒരു മൂർത്തിയോ ഒരു ചിത്രമോ ഒരു രേഖാചിത്രമോ, ആകാം. മൂർത്തിയുടെയോ പ്രതീകത്തിന്റെയോ സഹായമില്ലാത്താതെ ഈശ്വരനെ പൂജിക്കുന്ന ഒരു മതവും ഈ ലോകത്തിലില്ലതന്നെ. ഒരു പ്രതീകത്തിലൂടെയല്ലാതെ നമുക്ക് ഈശ്വരനെ സങ്കല്പിക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. സകാരരൂപം എല്ലാ വിധത്തിലും നിരസിക്കുന്നു മതങ്ങൾ പോലും ഒരു പ്രതീകത്തിലേക്കല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊന്നിലേക്കു നീങ്ങുന്നതായി കാണാം.

ആദ്ധ്യാത്മികമാർഗ്ഗത്തിൽ പുരോഗതി നേടാൻ ഒരു ഗുരുവിനെ സമീപിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണോ? അതാണ് പ്രായോഗിക മാർഗ്ഗം എന്നുതന്നെ പറയാം. ഗുരുവിന് ചില ഗുണങ്ങളെല്ലാമുണ്ടായിരിക്കണം. ഗുണസമ്പന്നനല്ലെങ്കിൽ അജ്ഞനായ ശിഷ്യനെ ശരിയായ മാർഗ്ഗത്തിലേക്കു നയിക്കാൻ സാദ്ധ്യമല്ല.

ഗുരുവിലുണ്ടായിരിക്കേണ്ട ഗുണങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത് അദ്ദേഹം " ശ്രോതിയ " നായിരിക്കണം എന്നതാണ്. അതായത് വേദശാസ്ത്രങ്ങളുടെ താത്പര്യം വ്യക്തമായി അറിയുന്നവനായിരിക്കണം. എന്നാൽ പാണ്ഡിത്യംകൊണ്ടുമാത്രം ഗുരു ആവുകയില്ല. അദ്ദേഹം യഥാർത്ഥ അറിവ് - ആത്മാനുഭൂതി - ഉള്ളവനായിരിക്കണം. സത്യത്തെ അറിഞ്ഞവനായിരിക്കണം.

രണ്ടാമതായി ഗുരു " അവ്രജിന " (കുറ്റമില്ലാത്തവ) നായിരിക്കണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവവും പ്രവൃത്തിയും കുറ്റമറ്റതായിരിക്കണം. ശാസ്ത്രസമ്മതനായ മാർഗ്ഗത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവനായിരിക്കണം. എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം വിമുക്തനായിരിക്കണം. അത്യന്തം പരിശുദ്ധനുമായിരിക്കണം.

അവസാനമായി ഗുരു "അകാമഹത " നായിരിക്കണം. ശിഷ്യരുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബന്ധം ഏതെങ്കിലും വിധത്തിലുള്ള വ്യക്തിഗത സ്വാർത്ഥങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയായിരിക്കരുത്. മന്ത്രോപദേശം വഴിയായി ശിഷ്യരിൽനിന്ന് എന്തെങ്കിലും ലാഭം ഉണ്ടാക്കുവാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നും മുക്തനായിരിക്കണം ഗുരു. നാമൊരാളെ ഗുരുവായി സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറാവുമ്പോൾ ഗുരുവിലുണ്ടാവേണ്ട പ്രധാനപ്പെട്ട ഈ യോഗ്യതകളെപ്പറ്റി നമുക്ക് അറിവുണ്ടായിരിക്കണം.

ഒരു ഉദാഹരണം

ഒരിക്കൽ നാരദൻ ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കാൻ സനത്കുമാരനെ സമീപിച്ചു. സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: " നിനക്കെന്തൊക്കെ അറിയാം എന്ന് ആദ്യം പറയുക. എന്നിട്ട് എന്താണ് പഠിപ്പിക്കേണ്ടത് എന്നു ഞാൻ തീരുമാനിക്കാം.  " താൻ പഠിച്ചതെല്ലാം നാരദൻ വിസ്തരിച്ചു പറഞ്ഞുകൊടുത്തു. പ്രധാനപ്പെട്ട ശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളൊന്നും വിട്ടുപോയിട്ടില്ല. എല്ലാം അഭ്യസിച്ചതിനുശേഷമാണ് അദ്ദേഹം സനത്കുമാരനെ സമീപിച്ചത്. ഋഗ്വേദം, യജൂർവേദം, സാമവേദം, അഥർവവേദം, വേദാംഗങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ, ലൗകിക ജീവിതത്തിനാവശ്യമായ മറ്റു ശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങളിലെ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ - ഇവയെല്ലാം പഠിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു നാരദൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു. " ഇത്രയെല്ലാം പഠിച്ചിട്ടും, " നാരദൻ പറഞ്ഞു, " എനിക്കു ശാന്തിയില്ല, തൃപ്തിയുമില്ല. ഞാൻ ഇപ്പോഴും അതൃപ്തനാണ്. ഈ അതൃപ്തിയായിരിക്കാം എന്റെ മനോവിഷമത്തിനു കാരണം. " സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: " നാരദാ, നീ വളരെയധികം പഠിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നു ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി, പക്ഷേ നിനക്കറിയാവുന്നത് ഏതാനും വാക്കുകൾ മാത്രം. നീ വാക്കുകളുടെ സ്വാമിയായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, നിനക്കതിനെ അറിയുകയില്ല, നീ ആത്മജ്ഞാനിയല്ല. തന്റെ സ്വരൂപം അറിയുന്നവനല്ല. ദുഃഖം നിന്നെ കീഴടക്കിയിരിക്കുന്നു. "ഇതു കേട്ട് നാരദൻ വിനയാന്വിതനായി പറഞ്ഞു: " ഭഗവാൻ, യാതൊരറിവുകൊണ്ട് എല്ലാ ദുഖങ്ങളും ഇല്ലാതാകുമോ ആ അറിവ് എനിക്കു പകർന്നുതന്നാലും. "

കഥയിലെ കാര്യം

ഈ കഥയിലെ സൂചനയെന്താണ്? മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കുമുമ്പ് മനസ്സിനെ തയ്യാറാക്കണം എന്നാണ് ഈ കഥ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. മണ്ണ് പാകപ്പെടുത്താതെ വിത്തു പാകിയതുകൊണ്ടു പ്രയോജനമില്ല. വിത്തിടുന്നതിനുമുമ്പ് മണ്ണ് നല്ലപോലെ കിളച്ചു പാകപ്പെടുത്തണം. വളം ചേർക്കണം; എന്നിട്ടു വിത്തിട്ടാൽ അവ തഴച്ചുവളരും. നേരെമറിച്ച് മണ്ണിളക്കാതെയും വളം ചേർക്കാതെയും വിത്തിട്ടാൽ നല്ല വിളവു ലഭിക്കുമോ? ഒരിക്കലുമില്ല. അതുപോലെ മന്ത്രദീക്ഷയുടെ മുന്നോടിയായി ശ്രദ്ധയോടെയുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ് ആവശ്യമാണ്. ഈ തയ്യാറെടുപ്പ് വിജത്തിലേയ്ക്ക് എത്താൻ സഹായിക്കും. ഇക്കാര്യം എപ്പോഴും ഓർമ്മിക്കണം.

മറ്റൊരു കാര്യം വിനയത്തോടെ ഞാൻ പറയാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. തയ്യാറെടുപ്പിന് ഒരവസാനവുമില്ല. ഈശ്വരനാമം ഉച്ചരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, മനസ്സാകുന്ന മണ്ണ് എല്ലാവിധത്തിലും പാകപ്പെടുത്തിയെടുക്കണം. മനസ്സു ശുദ്ധമല്ലെങ്കിൽ മന്ത്രത്തിനുദ്ദേശിച്ച ഫലം ഉണ്ടാവുകയില്ല. നല്ല പെരുമാറ്റം, ഈശ്വരലാഭത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിലാഷം എന്നിവകൊണ്ട് മനസ്സിനെ പാകപ്പെടുത്തണം.

കൃഷ്ണവിഗ്രഹം

എല്ലാ വീടുകളിലും കാണുന്ന ഒന്നാണ് കൃഷ്ണവിഗ്രഹം. വാത്സല്യത്തോടെയുള്ള ഒരു തരം ഭക്തിഭാവമാണ് കണ്ണന്‍ എന്ന വിളിപ്പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്ന കൃഷ്ണഭഗവാനോട് പൊതുവെ എല്ലാവര്‍ക്കുമുള്ളത്. കൃഷ്ണന്റെ വിഗ്രഹം വീട്ടില്‍ വയ്ക്കുമ്പോള്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ചില കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ഇക്കാര്യങ്ങളെല്ലാം കൃത്യമായി പാലിച്ചായിരിക്കണം അത് ചെയ്യേണ്ടത്. എങ്കില്‍ മാത്രമേ കൃഷ്ണപ്രീതി നേടാന്‍ സാധിക്കൂ എന്നാണ് ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്.

കൃഷ്ണപ്രതിമയുടെ കൂടെ ഓടക്കുഴല്‍ വയ്ക്കുന്നത് വീട്ടുകാരെ ഒന്നിപ്പിയ്ക്കാന്‍ നല്ലതാണ്. എന്തെന്നാല്‍ ഓടക്കുഴല്‍ വായിച്ചായിരുന്നു കൃഷ്ണന്‍ ഗോക്കളേയും ബന്ധുമിത്രാദികളേയും ആകര്‍ഷിച്ചു തനിയ്ക്കടുത്തെത്തിച്ചിരുന്നതെന്നാണ് ചരിത്രം. പശുവുമൊത്തുള്ള കൃഷ്ണവിഗ്രഹമോ വിഗ്രഹത്തിനു സമീപത്തായി പശുവിന്റെ രൂപമോ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. പശു 33 കോടി ദേവതകളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നുവെന്നു പറയാം.

കൃഷ്ണന്റെ അലങ്കാരമായാണ് മയില്‍പ്പീലി കണക്കാക്കുന്നത്. അതിനാല്‍ മയില്‍പ്പീലി കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തോടൊപ്പം വയ്ക്കുന്നതു സന്തോഷം പ്രധാനം ചെയ്യുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. കൃഷ്ണന് ഏറെ പ്രിയങ്കരമായ ഒന്നാണ് കല്‍ക്കണ്ടം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ കല്‍ക്കണ്ടം ഒരു ടിന്നിലടച്ച് കൃഷ്ണപ്രതിമയ്ക്കു സമീപം വയ്ക്കുന്നതും ഉത്തമമാണ്. കൃഷ്ണനാമം അടയാളപ്പെടുത്തിയ വൈജയന്തിമാല വിഗ്രഹത്തില്‍ ചാര്‍ത്തുന്നതും ഏറെ നല്ലതാണ്.

വെണ്ണക്കണ്ണന്റെ വിഗ്രഹം വീട്ടില്‍ വയ്ക്കുന്നത് സന്താനഭാഗ്യം കൊണ്ടുവരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. ലഡു തിന്നുന്ന കണ്ണനായാലും മതിയെന്നും ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. തറയിലോ കിടക്കയിലോ കട്ടിലിലോ മേശപ്പുറത്തോ ഒന്നും കൃഷ്ണവിഗ്രഹം വയ്ക്കരുത്. ലോഹം കൊണ്ടുളള വിഗ്രഹമാണെങ്കില്‍ ഇത് പോളിഷ് ചെയ്യണം. ഹരേ രാമ ഹരേ കൃഷ്ണ മന്ത്രങ്ങള്‍ ദിവസവും ഉരുവിടുന്നതും കൃഷ്ണനെ പ്രസാദിപ്പിയ്ക്കാന്‍ ഏറെ നല്ലതാണ്.

ധ്യാനം എങ്ങനെ പരിശീലിക്കാം?

*പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ 'അറിവ് ' നേടിത്തരുന്നത്‌ 'ധ്യാനം' അഥവാ 'തപസ്സ്'*

*ധ്യാന ശീലം:*

1) രാവിലെ എഴുന്നേറ്റാല്‍ (അഞ്ചു മണിക്കെങ്കിലും), പ്രഭാതക്രിയകളൊക്കെ (ശരീരശുദ്ധി) കഴിഞ്ഞു വിളക്ക് കത്തിക്കുമെങ്കില്‍ അതെല്ലാം ചെയ്തതിനു ശേഷം വീട്ടിലോ മറ്റോ വളരെ ശുദ്ധിയുള്ളതും, നിശബ്ദമായതുമായ ഒരു അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുക്കാം.

2) ശുദ്ധമായ വായു സഞ്ചാരം അനിവാര്യം, പ്രായപൂര്‍ത്തിയായവര്‍ക്ക് തടി കട്ടില്‍ ഉപയോഗിക്കാം (കഴിവതും നിലത്തു തന്നെ ഇരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം).

3) ആസനത്തിനു അനുയോജ്യമായ കട്ടിയുള്ള തുണി അഥവാ നേര്‍ത്ത 'കമ്പിളി' ഉപയോഗിക്കാം (മെത്ത ഉപേക്ഷിക്കാം).

4) ദര്‍ശനം കിഴക്ക് ദിശയോ, വടക്ക് ദിശയോ ആകാം.

*പ്രക്രിയ:*

1) കഴിവതും പത്മാസനത്തില്‍ ഇരിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കാം, അതിനു കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കില്‍ അര്‍ദ്ധ പത്മാസനത്തില്‍ ഇരിക്കാം.

2) നട്ടെല്ല് നിവര്‍ത്തി മുഖം നേരെയാക്കി കൈകള്‍ രണ്ടും 'സാധന' ക്രമത്തില്‍ കണ്ണുകളടച്ചു (വലതു കയ്യ് ഇടതു കയ്യുടെ മുകളിലായി മടിയില്‍ വച്ച് ) ഇരിക്കാം (ശ്രീബുദ്ധന്റെ ചിത്രം ശ്രദ്ധിച്ചാല്‍ മനസ്സിലാകും).

3) ശ്വാസം (പ്രാണവായു) വളരെ നേരിയ തരത്തില്‍ (സ്വാഭാവികമായി) എടുക്കുകയും വിടുകയും ചെയ്യാം.

*ശ്രദ്ധ:*

1) മനസ്സിനെ 'ഞാന്‍ ഈ ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലായിട്ടാണ് ഇരിക്കുന്നത് എന്ന് വിചാരിപ്പിക്കാം' (എല്ലാവരുടെയും 'സ്ഥിതി' അങ്ങനെ തന്നെയാണ്).

2) ആദ്യം 'സൂര്യഭഗവാനെ' മനസ്സില്‍ കൊണ്ട് വരാം. അതില്‍ നിന്ന് വരുന്ന ഊര്‍ജ്ജം എന്റെ വലതു കാലിന്റെ പെരുവിരലില്‍ കൂടി 'മൂലാധാര'ത്തിലെത്തി അവിടുന്ന് അത് മുകളിലേക്ക് ഓരോ ആധാര ചക്രങ്ങളും കടന്നു 'ഭ്രൂമദ്ധ്യ' (പുരികങ്ങളുടെ മധ്യഭാഗം) ത്തിലെത്തി എന്ന് വിചാരിക്കാം.

3) ചന്ദ്രനില്‍ നിന്ന് വരുന്ന ഊര്‍ജ്ജം എന്റെ ഇടതു കാലിന്റെ പെരുവിരലില്‍ കൂടി 'മൂലാധാര'ത്തിലെത്തി അവിടുന്ന് അത് മുകളിലേക്ക് ഓരോ ആധാര ചക്രങ്ങളും കടന്നു 'ഭ്രൂമദ്ധ്യ' (പുരികങ്ങളുടെ മധ്യഭാഗം) ത്തിലെത്തി എന്ന് വിചാരിക്കാം.

*പ്രാണായാമം:*

ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതോടൊപ്പം, ശ്വാസം ( പ്രാണന്‍ ) അകത്തേക്ക് എടുക്കുമ്പോള്‍ 'സ്വാ....' എന്നും, ശ്വാസം പുറത്തേക്കു വിടുമ്പോള്‍ 'ഹം......' എന്നും വിചാരിക്കാം. ഇത് നിരന്തരം ആവര്‍ത്തിച്ചു കൊണ്ടേ ഇരിക്കാം (സ്വാഭാവിക രീതിയില്‍ സ്വയം അറിയാതെ ശ്വസിക്കുന്ന രീതി മാത്രം, തീരെ ബലം പ്രയോഗിച്ചുള്ളതല്ല). കുറഞ്ഞത്‌ ഒരു പത്തു മിനിട്ടെങ്കിലും ഇങ്ങനെ ഇരുന്നു ശീലിക്കാം (കൂടുതല്‍ സമയം ഇരിക്കാന്‍ കഴിയുന്നവര്‍ക്ക് എത്ര വേണേലും ഇരിക്കാം).

*ഗുരുമന്ത്ര ധ്യാനം:*

1) 'ധ്യാനം' കഴിഞ്ഞാല്‍ വളരെ സാവധാനം 'വജ്രാസന' ത്തിൽ ഇരിക്കാം (യോഗാസനത്തിലെ ഒരു ആസനമാണ്)

2) കൈകള്‍ രണ്ടും 'ഹൃദയത്തോട്' ചേര്‍ത്ത് 'കുമ്പിള്‍ ' രൂപത്തിലാക്കി അതില്‍ ഗുരുവിനു സമര്‍പ്പിക്കാനുള്ള 'പുഷ്പ'ങ്ങളാണ് എന്ന് ധ്യാനിക്കാം.

3) മനസ്സില്‍ ഒരു രൂപത്തെ ഗുരുവായിട്ടു സങ്കല്‍പ്പിക്കാം (അമ്മയോ, അച്ഛനോ, സൂര്യനോ, ചന്ദ്രനോ, ഇഷ്ടദൈവങ്ങളോ, ശ്രേഷ്ഠനായ ഒരു ഗുരുവോ ആരുമാകാം).

*ഗുരുമന്ത്ര ജപം:*

1) ഓം... അഘണ്ഡ മണ്ടലാകാരം... വ്യാപ്തം യേന ചരാചരം തത്പദം ദര്‍ശിതം യേന.... തസ്മൈ ശ്രീ ഗുരവേ നമഃ

2) അജ്ഞാന തിമിരാന്തസ്യ ജ്ഞാനാജ്ഞന ശലാഖയ...ചക്ഷുരുന്മീലിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീ ഗുരവേ നമഃ

3) ഗുരുർബ്രഹ്മ ഗുരുർ വിഷ്ണു ഗുരു ദേവോ മഹേശ്വര ഗുരു സാക്ഷാത് പരബ്രഹ്മ തസ്മൈ ശ്രീ ഗുരവേ നമഃ ഓം... എന്ന് മൂന്ന് പ്രാവശ്യം വീതം 'ധ്യാനിക്കാം'...

*അതിനു ശേഷം*

1) 'ഗണേശ മന്ത്രം',
(ഗജാനനം ഭൂത ഗണാതി സേവിതം... കപിത്വ ജംഭൂഫലസാര ഭക്ഷിതം... ഉമാസുതം ശോക വിനാശ കാരണം... നമാമി വിഘ്നേശ്വര പാദപങ്കജം).

2) ശിവപഞ്ചാക്ഷരിമന്ത്രം
(ഓം നമഃ ശിവായ).

3) ഭഗവതി മന്ത്രം
(സര്‍വ്വ മംഗള മംഗല്യേ... ശിവേ സര്‍വാര്‍ഥ സാധികേ... ശരണ്യേ ത്രയംബികെ ഗൌരീ... നാരായണീ നമോസ്തുതേ).

4) ശരവണമന്ത്രം
(ഓം ശരവണ ഭവായ നമഃ).

5) നാരായണ മന്ത്രം
(ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ).

6) ശരണമന്ത്രം
(സ്വാമിയേ ശരണമയ്യപ്പ),

എന്നീ മന്ത്രങ്ങള്‍ ഉരുവിടാം. അറിയാവുന്ന മറ്റു മന്ത്രങ്ങളോ, സ്തോത്രങ്ങളോ ക്രമമായി ഉരുവിടാം. അതിനു ശേഷം കൈകള്‍ നിവര്‍ത്തി തൊഴുതുകൊണ്ട് കമിഴ്ന്നു കിടന്നു ഗുരുവിനു സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്യാം (പെണ്‍കുട്ടികളും സ്ത്രീകളും ഒഴികെ).

*വിവര്‍ത്തനം:*

ഇങ്ങനെയുള്ള പ്ര'ക്രിയ'കള്‍ ഒരു ദിവസം രണ്ടു നേരം (രാവിലെയും വൈകിട്ടും) എങ്കിലും ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അതില്‍ കൂടുതല്‍ 'സാധന' ചെയ്യണം എന്നുള്ളവര്‍ക്ക് 'ശുദ്ധജലം' കൊണ്ട് പാദം മുതല്‍ കാല്‍മുട്ടുവരെ, കയ്പ്പത്തി മുതല്‍ കയ്‌മുട്ട് വരെ, മുഖം എന്നിവ കഴുകി വൃത്തിയാക്കി' ധ്യാനം' അഥവാ 'സാധന' ചെയ്യാവുന്നതാണ്.

*ആഹാരം:*

ശുദ്ധമായ സസ്യഭക്ഷണം അനിവാര്യം (ഉപ്പ്, പുളി, മുളക് (വളരെ മിതമാക്കാം), ഉള്ളിവര്‍ഗ്ഗം ഒഴിവാക്കാം, മത്സ്യാദി മാംസ മദ്യ വര്‍ജ്ജനം എന്നിവ നിര്‍ബന്ധമാണ്, അതിനു കഴിയാത്തവര്‍ 'ധ്യാനം' ഒഴിവാക്കാം. 

കൂടുതല്‍ അറിയാന്‍ 'ധ്യാന' യോഗം, അദ്ധ്യായം ആറ്, 'ഭഗവദ് ഗീത' വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഓം പാര്‍ഥായ പ്രധിബോധിധാം... ഭഗവതാം നാരായണേന സ്വയം... എന്നാ 'ഗീതാധ്യാനം' മനഃപാഠമാക്കാം. 'ധ്യാന'ത്തെ കുറിച്ചുള്ള മറ്റു പരോക്ഷമായ 'അറിവുകളും' സ്വായത്തമാക്കാം... അമിതമായ നിര്‍ബന്ധമില്ലാതെ കുട്ടികളില്‍ ഈ ശീലം വളര്‍ത്തിയെടുക്കുന്നത് അവരുടെ 'ബുദ്ധിശക്തി, ഓര്‍മ്മശക്തി, ജ്ഞാനശക്തി എന്നിവ വര്‍ദ്ധിക്കുന്നതില്‍ ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും.

മന്ത്രശക്തി

സജീവമായ സമ്പർക്കം കൊണ്ടുമാത്രം കൂടുതൽ കൂടുതൽ ശക്തി പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ ശക്തി നിലനിർത്തുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് മന്ത്രം രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നതും, മറിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നവന് കഠിനമായ ശിക്ഷ വിധിച്ചിരിക്കുന്നതും. മന്ത്രങ്ങളെ നിസ്സാരമായി കാണുന്നതും അർഹിക്കുന്ന ഗൗരവത്തോടെയല്ലാതെ പരിഗണിക്കുന്നതും തടയലാണ് ഇതുകൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്. വ്യക്തി ഗൗരവത്തോടെതന്നെ മന്ത്രത്തെ പരിഗണിക്കണം. മന്ത്രം കൊണ്ട് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തരുത്. നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ മന്ത്രങ്ങൾ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നവയാണ്. ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിന് വേണ്ടി പ്രയത്നിക്കുമ്പോൾ ഒന്നിനെയും നിസ്സാരമായി കണക്കാക്കരുത്. ഗുരു ശിഷ്യനിലേക്കു പകർന്നുകൊടുക്കുന്നത് മന്ത്രങ്ങൾ മാത്രമല്ല, സ്വയം അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞതോ, പാരമ്പരയിലുള്ള ഗുരുക്കന്മാരുടെ അനുഭവത്തിലൂടെ കൈവന്നതോ ആയ അറിവും കൈമാറുന്നു. ഇക്കാര്യം കൊണ്ടുതന്നെ ശിഷ്യനെ വേണ്ടപോലെ അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹം യോഗ്യനായി ഭവിക്കുന്നു.

ഈയവസരത്തിൽ മറ്റൊരു കാര്യം എന്റെ മനസ്സിലേക്കു കടന്നുവരുന്നു. അനേകം മന്ത്രങ്ങളുണ്ട്. അവയെല്ലാംകൂടി നമ്മുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപെട്ടാൽ സ്വീകാര്യമായവ എതെല്ലാം സ്വീകാര്യമല്ലാത്തവ ഏതെല്ലാം എന്നു നിശ്ചയിക്കാൻ പറ്റാതെ വരും. അനുഭവജ്ഞാനമുള്ള സമർത്ഥനായ ഒരാളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങളെ അനുസരിക്കുക എന്നതായിരിക്കും പ്രസ്തുത അനിശ്ചിതത്വത്തെ മറികടക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം. ആ വ്യക്തിയാണ് ഗുരു.

മന്ത്രങ്ങൾ ദിവ്യത്വത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്. പ്രകടമായ വാക്കുകളുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ഈശ്വരൻ. ഭക്തന്മാർ - യോഗികൾ ചിലപ്പോൾ പ്രകാശം ചൊരിയുന്ന രേഖാചിത്രങ്ങളിലോ മന്ത്രാക്ഷരങ്ങളിലോ ദിവ്യത്വം സാക്ഷാത്കരിക്കാറുണ്ട്. യുക്തിക്ക് അതീതങ്ങളായ ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളെ ന്യായീകരിക്കാൻ പലപ്പോഴും സാധിച്ചെന്നുവരില്ല. മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ലൗകികരുടെ മുമ്പിൽ ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ ശരിയാണെന്നു തെളിയിച്ചുകൊടുക്കാൻ സാദ്ധ്യമല്ല.

ഈശ്വരന്റെ പ്രതീകം മൂർത്തമായ ഒരു ബിംബമായിരിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ശബ്ദപ്രതീകത്തിലൂടെയായിരിക്കാം ഈശ്വരൻ പ്രകടമാകുന്നത്. ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ പക്ഷേ, ഈശ്വരപ്രാപ്തിക്ക് അനിവാര്യമാണ്. പ്രതീകങ്ങളിലൂടെ മാത്രമേ മനുഷ്യമനസ്സിന് ഈശ്വരനെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സാധിക്കൂ - നിരാകാരമായി ഈശ്വരനെ സങ്കല്പിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്.

ഇവിടെ ഒരു പ്രശ്നം ഉദിക്കുന്നു. എന്നും സാകാരത്തിൽത്തന്നെ തുടരണോ? ഒരിക്കലും വേണ്ട. സാകാരത്തിൽ നിന്ന് നാം നിരാകാരത്തിലെക്കെത്തിച്ചേരുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ മാനസികാവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരാതെ നമുക്കുപെട്ടെന്നു നിരാകാരത്തിലെത്താൻ സാധിക്കുകയില്ല.  ആരംഭത്തിൽ നമ്മുടെ മനസ്സിന് ആകാരത്തിലൂടെയും ചിഹ്നത്തിലൂടെയും മാത്രമേ ചിന്തിക്കാൻ സാധിക്കൂ. അതുകൊണ്ട് ആദ്ധ്യാത്മിക സാധനയ്ക്ക് പ്രതീകങ്ങൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ മന്ത്രങ്ങൾ ദിവ്യത്വത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളാണ്.

ഒരു പ്രത്യേക രൂപത്തിലുള്ള മൂർത്തിയിൽ ദിവ്യത്വത്തിന്റെ പ്രത്യേക ആശയത്തെ നാം സ്നേഹിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ ആ മൂർത്തിയെ ഒരുവിധത്തിലും വികലമാക്കാൻ നാമാഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതുപോലെ ഒരു മാറ്റവും വരുത്താതെ മന്ത്രവും ജപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം. മാത്രമല്ല, ഏകാഗ്രത കൈവരിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി നാം ഒരേ ഒരു മാർഗ്ഗത്തിൽത്തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കണം.

പൂജാതത്ത്വങ്ങൾ

മന്ത്രജപവും ധ്യാനവും പൂര്‍ണമായും മാനസിക ക്രിയകള്‍ ആണല്ലോ. നേരെ മറിച്ച് പൂജ എന്നത് ചില ഉപകരണങ്ങള്‍ കൊണ്ടും സാധന സാമഗ്രികള്‍കൊണ്ടും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വളരെയധികം ശാരീരികം കൂടിയായ ഒരു സാധനാക്രമമാണത്. സാധാരണ സാധനാപഥത്തില്‍ പ്രവേശിക്കുന്നവര്‍ പൂജ ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് ആരംഭിക്കുക. അതായത് അവരുടെ സാധനാക്രമത്തില്‍ ശരീരത്തെ കൂടി അവര്‍ പങ്കെടുപ്പിക്കുന്നു എന്നര്‍ത്ഥം.

ശരീരവുംകൂടി പങ്കെടുക്കുമ്പോള്‍ മനസ്സിന് പൂര്‍ണമായ കേന്ദ്രീകരണം കിട്ടുന്നുണ്ടെന്ന് അനുഭവസിദ്ധമാണ്. ശരീരത്തെ നിശ്ചലമായി ഇരുത്തി വെറുതെയിരിക്കുമ്പോഴാണ് മനസ്സിന്റെ ചാഞ്ചല്യം ക്രമത്തിലധികം അനുഭവപ്പെട്ട് അനേകമനേകംചിന്തകള്‍ മസ്തിഷ്‌കത്തിലൂടെ ‘പരേഡ്’ നടത്തുന്നത്. വെറുതെയിരുന്നു മന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോഴും ആ മന്ത്രം ചൊല്ലി നമസ്‌കരിക്കുമ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്ന അനുഭവങ്ങളുടെ വ്യത്യാസം അനുഭവസ്ഥന്മാര്‍ക്കറിയുവാന്‍ പ്രയാസമില്ല. നമസ്‌കരിക്കുമ്പോള്‍ അനാവശ്യമായ ചിന്തകള്‍ മനസ്സില്‍ വരുന്നില്ല. ശരീരംകൂടി ആ കര്‍മ്മത്തില്‍ ഭാഗഭാക്കാകുന്നതുകൊണ്ടാണിത് സംഭവിക്കുന്നത്. കേരള ബ്രാഹ്മണര്‍ വൈദിക ഋക്കുകള്‍ ചൊല്ലി അനേകം പ്രാവശ്യം നമസ്‌കരിച്ചുകൊണ്ടാണ് വൈദികമന്ത്രസാധനകള്‍ അനുഷ്ഠിക്കാറുള്ളത് എന്ന കാര്യം ഇത്തരുണത്തില്‍ സ്മരണീയമാണ്.

മന്ത്രസാധനയനുഷ്ഠിക്കുന്ന സാധകന്മാര്‍ ആദ്യത്തെ പടിയായി അവരുടെ സാധനക്ക് ദാര്‍ഢ്യം കിട്ടുവാന്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നത് പൂജാപദ്ധതിയെയാണ്. സാധനക്ക് ദൈര്‍ഘ്യം വരുന്നതോടെ ബാഹ്യപൂജ ആന്തരികപ്രക്രിയയായി മാറുന്നുവെന്നുള്ളത് സാധകന്മാരില്‍ സാധാരണ കണ്ടുവരാറുള്ളത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. ഒരുതരത്തില്‍ നോക്കുകയാണെങ്കില്‍ ജപസാധനയും പൂജതന്നെയാണ്. മന്ത്രജപത്തിന്റെ ഒരു സുപ്രധാന ഘടകം ധ്യാനശ്ലോകപ്രകാരമുളള ഒരു മനോവിഗ്രഹം ഗാത്രക്ഷേത്രത്തില്‍ ഒരു കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തു പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയാണ്. ശിലാമയിയും ലോഹമയിയും ദാരുമയിയും മറ്റുമായ പ്രതിമാ വിശേഷങ്ങളെ പറയുന്നതിനിടക്ക് മനോമയിയായ പ്രതിമയേയും പറയുന്നുണ്ട്.

ധ്യാനോക്തരൂപം മനസ്സിലുറപ്പിച്ച് അതില്‍ മാനസ ഉപചാരങ്ങള്‍ അഥവാ ശരീരഘടകങ്ങളായ പഞ്ചഭൂതങ്ങളെയും ആ ദേവനില്‍ സമര്‍പ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയകള്‍ മനസ്സുകൊണ്ട് ചെയ്യുകയും തദനുസൃതമായ മുദ്രകള്‍ കൈകള്‍കൊണ്ട് കാണിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് പൂജയുടെ ഏറ്റവും ലഘുപതിപ്പായ മാനസപൂജയെ മന്ത്രജപത്തിനിടക്ക് ചെയ്യേണ്ടതായിട്ടുണ്ട്. അതു കഴിയുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ ശരീരഘടകങ്ങള്‍ മുഴുവനും സമര്‍പ്പിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ആരാധ്യദേവതയും സാധകനും താദാത്മ്യം പ്രാപിക്കുക എന്നതാണ് പൂജയുടെ പ്രധാന തത്വം.

ലം പൃത്ഥ്യാത്മനേഗന്ധം കല്പയാമി നമഃ
ഹം ആകാശാത്മനേ പുഷ്പം കല്‍പയാമി നമഃ
യം വായ്‌വ്യാത്മനേ ധൂപം കല്പയാമി നമഃ
രം അഗ്‌ന്യാത്മനേ ദീപം കല്പയാമി നമഃ
(വം), ഠ്വം അമൃതോത്മനേ നൈവേദ്യം കല്പയാമി നമഃ

എന്നിവയാണ് പഞ്ചോപചാര പൂജാ മന്ത്രങ്ങള്‍. പഞ്ചഭൂതങ്ങള്‍ ഓരോന്നും സമര്‍പ്പിക്കുമ്പോള്‍ അതതു തന്മാത്രകളുടെ ബീജാക്ഷരവുംകൂടി ഉള്‍പ്പെട്ടവയാണ് മേല്‍കാണിച്ച മന്ത്രങ്ങള്‍. ഇതു ചെയ്യുമ്പോള്‍ ക്രമത്തില്‍ ചെറുവിരല്‍, പെരുവിരല്‍, ചൂണ്ടാണി വിരല്‍, നടുവിരല്‍, മോതിര വിരല്‍ എന്നീ വിരലുകളില്‍ സമ്മര്‍ദ്ദം ചെലുത്തി (പെരുവിരല്‍കൊണ്ടോ ചൂണ്ടുവിരല്‍കൊണ്ടോ) അവയെ ദേവതാഭിമുഖമായ അവയുടെ അഗ്രംവരെ ആ സമ്മര്‍ദ്ദത്തെ നീക്കിക്കൊണ്ടാണ് അതതു മുദ്രകള്‍ കാണിക്കാറുള്ളത്. ഇതില്‍നിന്നും സമര്‍പ്പണരീതി മനസ്സിലായല്ലോ.

പൂജകന്റെ യോഗ്യത

പൂജ ആരംഭിക്കുന്ന സാധകന്‍ മന്ത്രോപദേശം കഴിഞ്ഞവനായിരിക്കണമെന്ന് പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. യോഗ്യനായ ഒരു ആചാര്യനില്‍നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മന്ത്രചൈതന്യം അഥവാ ഉണര്‍ന്ന കുണ്ഡലിനീസ്പന്ദനം ഉള്‍ക്കൊണ്ടവനായിരിക്കണം എന്ന് ഇതിനുമുമ്പ് വ്യക്തമാക്കിയതാണല്ലോ. ഏതു ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിയും ഈ നിയമത്തിന് വിധേയനാണെന്ന് പറഞ്ഞേ മതിയാകൂ. പക്ഷെ ഇന്ന് അതിനെല്ലാം ലോപം വന്നിരിക്കുകയാണ്. ക്ഷേത്രത്തില്‍ ശാന്തിക്കാരനായി വരുന്നവര്‍ക്ക് തന്ത്രി മൂലമന്ത്രമുപദേശിക്കുകയും ആ ദേവന്റെ പൂജയിലെ സവിശേഷതകള്‍ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പഴയകാലത്ത് ഒഴിച്ചുകൂടാന്‍ പാടില്ലാത്ത ഒരു കാര്യമായിരുന്നു. ഇന്ന് അതിനെല്ലാം ലോപം തട്ടി പല ശാന്തിക്കാരും ദേവന്റെ മൂലമന്ത്രംതന്നെ അറിയാതെയായിട്ടാണിരിക്കുന്നത്.

ആചാര്യലക്ഷണങ്ങളെ പറയുന്ന കൂട്ടത്തില്‍ തന്ത്രസമുച്ചയകാരന്‍ അധിദീക്ഷ എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുകയും ഗ്രന്ഥാവസനത്തില്‍ മന്ത്രദീക്ഷാവിധി (കലശാഭിഷേകസഹിതം) കൊടുക്കുകയും ചെയ്തതില്‍നിന്ന്, ശാന്തിക്കാരന്‍ അഥവാ തന്ത്രിഗായത്ര്യുപാസന ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണന്‍ മാത്രമായാല്‍ പോരെന്നും വിധിപ്രകാരം താന്ത്രികമായ മന്ത്രദീക്ഷയെടുത്തവനുമായിരിക്കണമെന്നും സിദ്ധിക്കുന്നുണ്ടല്ലോ. ജപത്തിനും പൂജയ്ക്കുമെല്ലാം സാധകന്‍ സ്ഥിരമായി ഒരിടത്തിരിക്കേണ്ടതാണ്. സാധാരണയായി പൂജയ്ക്ക് ഇരിക്കുവാനുപയോഗിക്കുന്നത് കേരളത്തില്‍ ആവണപലകയാണല്ലോ. ഇത് മന്ത്രശാസ്ത്ര പ്രതിപാദിതമായ കൂര്‍മ്മാസനമാണെന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ ഇന്ന് അധികമാര്‍ക്കും മനസിലാകണമെന്നില്ല. പഴയ ഗൃഹങ്ങളിലുള്ള ആവണപലകയെടുത്തു നോക്കിയാല്‍ കൂര്‍മ്മത്തിന്റെ കാലുകളും ആകൃതിയുമെല്ലാം സുവ്യക്തമായി കാണുവാന്‍ കഴിയും. ഭൂസ്പര്‍ശം ഇല്ലാതെ ഇരിക്കുക എന്നതാണ് ആസനത്തിന്റെ പ്രധാന തത്വം. അതുകൊണ്ട് ഇരിപ്പിടമാകുന്ന ആ ആസനം അത്രക്കും വലിയതായിരിക്കണമെന്ന് നിര്‍ബന്ധമുണ്ട്. ഇന്നുള്ള ആവണപലകകളിലിരുന്നാല്‍ ഭൂസ്പര്‍ശം അനിവാര്യമായതുകൊണ്ട് പൂജക്ക് അവ ഉപയോഗിക്കുന്ന കാര്യം ശരിയാണോ എന്ന് ചിന്തിക്കേണ്ടതാണ്.

ക്ഷേത്രശില്‍പത്തിന്റെ വിവരണത്തില്‍ ഷഡാധാരപ്രതിഷ്ഠയില്‍ ദേവന്റെ താഴെ ഹൃദയപത്മത്തില്‍ കൂര്‍മ്മത്തെ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ളത് ഇവിടെ സ്മരണീയമാണ്. മന്ത്രസാധന ചെയ്യുന്നത് പ്രാണശക്തിയിലാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയാല്‍ ഭൂസ്പര്‍ശം കൂടാതെ അതായത് സ്ഥൂലശരീരഭാഗത്തില്‍നിന്നും പ്രാണശരീരതലത്തിലേക്കുയര്‍ന്നു, സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായാണ് കൂര്‍മ്മാസനത്തിലിരിക്കുന്നത് എന്നു വ്യക്തമാകും.

മന്ത്രശാസ്ത്രപ്രതിപാദിതമായ കൂര്‍മ്മാസനം കൂര്‍മ്മാകൃതിയിലുള്ളതും (കൂര്‍മ്മത്തിന്റെ ശിരസ്സും, കാലുകളുമെല്ലാം വ്യക്തമായുള്ള ഒരു മരപ്പലകയാണ്) അതില്‍ ഒരു പ്രത്യേക തരത്തില്‍ ‘അ’ മുതല്‍ ‘ക്ഷ’ വരെയുള്ള അക്ഷരങ്ങള്‍ കൊത്തിയിരിക്കണമെന്നുമാണ് നിയമം. ആ അക്ഷരമാലാസനത്തിന്റെ ലോപമാണ് കേരളത്തില്‍ ഇന്നു കാണുന്ന ആവണ പലക. ഈ കൂര്‍മ്മാസനത്തിന്റെ തല ശരിക്കും സാധകന്റെ മുന്‍ഭാഗത്ത് വരേണ്ടതാണ്. പക്ഷേ, താഴെനിന്നും മുകളിലേക്കുള്ള പ്രതീകംതന്നെയാണ് വലത്തുനിന്നും ഇടത്തോട്ടുള്ള രേഖയുടെ പ്രതീകം കുറിക്കുന്നതെന്ന് ക്ഷേത്രശില്‍പത്തില്‍ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ളതോര്‍ക്കുമ്പോള്‍ കേരളത്തിലെ പൂജകന്മാര്‍ ആവണപലകയുടെ ശിരോഭാഗം ഇടത്തോട്ടിട്ട് ഇരിക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് പറയുവാന്‍ നിവൃത്തിയില്ല.

അതില്‍ യോഗാസനവിധി അനുസരിച്ച് പത്മാസനത്തിലോ സ്വസ്തികാസനത്തിലോ (ചമ്രം പടിഞ്ഞോ) മറ്റോ ഇരുന്നാണ് പൂജ ചെയ്യേണ്ടത്. ‘സ്ഥിരം സുഖമാസനം’ എന്ന പതഞ്ജല യോഗസൂത്രം ഇവിടെ സ്മരണീയമാണ്.

ഗുരുവിന്റെ ആവശ്യകത

ഗുരുവിൽനിന്നു ലഭിച്ച അറിവുമാത്രമേ സഫലമാവുകയുള്ളു എന്ന് ഉപനിഷത്തുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അറിവിന്റെ ഒരു ചെറിയ അംശംപോലും ജീവിതത്തിൽ പ്രയോജനകരമാവണമെങ്കിൽ അതു ഗുരുവിൽനിന്നു ലഭിച്ചതായിരിക്കണം. ഗുരു മന്ത്രം ഉപദേശിക്കുക മാത്രമല്ല, അതോടുകൂടി തന്റെ ആദ്ധ്യാത്മികശക്തിയുടെ ഒരംശം ശിഷ്യനു പകർന്നുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പുസ്തകം നോക്കി മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ ഈ ശക്തിയുടെ കൈമാറ്റം സംഭവിക്കുന്നില്ല. കൂടുതൽ യുക്തവും വ്യക്തവുമായ വിധത്തിൽ ഇതിനെപ്പറ്റി ഒന്നു ചിന്തിച്ചു നോക്കാം. നൈതികതത്ത്വങ്ങൾ പുസ്തകങ്ങളിൽ വായിക്കുമ്പോൾ അവ നമ്മിലൊരുതരം സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതായി നമുക്കറിയാം. എന്നാൽ അതേ തത്ത്വങ്ങൾ നാം ആദരിക്കുകയും സ്നേഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വ്യക്തയിൽനിന്നു കേൾക്കുമ്പോൾ അവ നമ്മിൽ ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം വ്യത്യസ്തവും കൂടുതൽ സ്വാഭാവികവുമാണ്. മന്ത്രദീക്ഷയിലൂടെയുള്ള ആത്മീയ ശക്തിയുടെ കൈമാറ്റം നാം നേരിട്ടറിയുന്നില്ലെങ്കിലും ഒരു ദീപത്തിൽ നിന്നാണ് മറ്റൊരു ദീപം തെളിയിക്കുന്നതെന്ന കാര്യം നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമില്ലല്ലോ. ഒരു വ്യക്തിയിൽ ആത്മീയത ഉണർത്തുന്നതിന് ആത്മീയത ഉണർന്ന മറ്റൊരു വ്യക്തി അനിവാര്യമാണ്. ഇതുതന്നെയാണ് ഗുരുവിൽനിന്നു ശിഷ്യനിലേക്കുള്ള ആദ്ധ്യാത്മിക ശക്തിയുടെ കൈമാറ്റം എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.

സ്വാദ്ധ്യായത്തിന്റെ പ്രസക്തി

പലരും മന്ത്രദീക്ഷ വരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ്. ചിലർ വളരെയധികം താല്പര്യം കാണിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്കുമുമ്പിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ആശയങ്ങളുമായി മന്ത്രദീക്ഷയ്ക്കു മുമ്പുതന്നെ സമ്പർക്കം പുലർത്താതെ ദീക്ഷ സഫലമാവുകയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ശ്രീരാമകൃഷ്ണപരമഹംസരുടേയും മാതൃദേവിയുടേയും, വിവേകാനന്ദസ്വാമികളുടേയും ജീവിതവും സന്ദേശവും ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കണം എന്ന നിയമം ഞങ്ങൾ പിന്തുടർന്നുവരുന്നത്. അതുകൊണ്ട് മന്ത്രദീക്ഷ വരിക്കുന്ന വ്യക്തി, സ്വയം തയ്യാറായിരിക്കണം. തയ്യാറെടുപ്പ് അപൂർണ്ണമാണെങ്കിൽ കുറച്ചുകൂടി കാത്തുനിൽക്കാൻ ഉപദേശിക്കുകയാണ് പതിവ്. യോഗ്യത നേടിയവനെ മാത്രമാണ് മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുന്നത്. ഇത്തരം ഒരു തയ്യാറെടുപ്പ് ശരിയാംവണ്ണം സാധന ചെയ്യാൻ നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിക്കുന്നവർക്ക് നൽകുന്ന ഉപദേശങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും അനായാസേന മനസ്സിലാക്കുവാനും സാധിക്കുന്നു.

മന്ത്രദീക്ഷയുടെ പ്രാധാന്യം

വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ മന്ത്രദീക്ഷ ഒരു പ്രധാന സംഭവമാണെന്ന് ഒരിക്കലും മറക്കരുത്. അക്കാരണത്താൽ മന്ത്രദീക്ഷ അത്യന്തം ഗൗരവത്തോടെതന്നെ കാണണം. മന്ത്രദീക്ഷ സ്വീകരിച്ചവർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും വേണ്ടി ഒരു കാര്യം സൂചിപ്പിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. മന്ത്രദീക്ഷയെ ഒരു പദവിചിഹ്നമായോ പദവി ലഭിക്കാനുള്ള ഒരുപാധിയായോ ഒരിക്കലും കണക്കാക്കരുത്. ഈശ്വര പ്രാപ്തിക്കു മാത്രമുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമാണതെന്നു മറക്കരുത്. മന്ത്രദീക്ഷ വരിക്കാൻ വരുമ്പോൾ അത് ഒരു ഗൗരവമുള്ള കാര്യമായി കരുതണം. മന്ത്രദീക്ഷ ലഭിക്കുന്ന " നിമിഷം " അത്യന്തം അസുലഭമായ ഒന്നായി സ്മരിക്കണം. ഗുരു അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ മാത്രം ഉപദേശിക്കുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ അതിൽ ശ്രദ്ധിക്കാതെ മറ്റെന്തോ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നു കരുതുക. മന്ത്രദീക്ഷയുടെ പ്രാധാന്യവും ഗൗരവവും വേണ്ടവണ്ണം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ല എന്നാണിതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ആരേയും വിമർശിക്കാൻ എനിക്കുദ്ദേശ്യമില്ല. ഒരു കാര്യം മാത്രമേ ഞാൻ പറയാനാഗ്രഹിക്കുന്നുള്ളു. മന്ത്ര ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് അതിൽ പരമമായ ആദരഭാവമുണ്ടായിരിക്കണം. എങ്കിലേ അതുകൊണ്ട് പ്രയോജനമുണ്ടാവുകയുള്ളു. ഇല്ലെങ്കിൽ അത് നിഷ്ഫലമായിരിക്കും.

മന്ത്രം

യാതൊന്നിന്റെ വീണ്ടും വീണ്ടുമുള്ള ഉച്ചാരണം കൊണ്ട് അജ്ഞാനബന്ധനത്തിൽ നിന്നും - അതായത് ജനനമരണരൂപത്തിലുള്ള ചങ്ങലയിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കുന്നുവോ ആ രഹസ്യമായ ആദ്ധ്യാത്മികസൂത്രമാണ് മന്ത്രം. പ്രസ്തുത മോചനമാണ് മന്ത്രദീക്ഷയുടെ ഉദ്ദേശ്യം.

മന്ത്രദീക്ഷ എന്താണ്, ആദ്ധ്യാത്മികജീവിതത്തിൽ അതെത്രത്തോളം പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ് എന്നതിനെപ്പറ്റി നമ്മുടെ മനസ്സിൽ പരസ്പരവിരുദ്ധങ്ങളും അവ്യക്തവുമായ ആശയങ്ങളാണുള്ളത്. ദീക്ഷ എന്താണെന്നതിനെപ്പറ്റിയും അതുകൊണ്ട് എന്തു നേടാൻ കഴിയുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചും മനസ്സിൽ വ്യക്തമായ ധാരണയില്ലാതെയാണ് പലരും ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകതരത്തിൽ ഗുരുവിന്റെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് മന്ത്രത്തിന്റെ വിധിയാംവണ്ണമുള്ള ജപത്തിന് സ്വയം സന്നദ്ധരാവുകയാണ് ദീക്ഷകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും മാറ്റം വരാത്ത വിധത്തിൽ മന്ത്രം ശ്രദ്ധയോടെ സൂക്ഷിക്കണം. മന്ത്രത്തോടുകൂടി മറ്റൊന്നും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ അതിൽനിന്ന് എന്തെങ്കിലും വിട്ടുകളയുകയോ ചെയ്യരുത്.

മന്ത്രദീക്ഷ എന്താണ്?

എന്തെങ്കിലും ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് പ്രതിജ്ഞ എടുക്കുക എന്നാണ് " ദീക്ഷ " എന്ന സംസ്കൃതവാക്കിന് അർത്ഥം. ഇംഗ്ലീഷിൽ " ദീക്ഷ " യെ INITIATION എന്നു പറയുന്നു. എന്തെങ്കിലും ആരംഭിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ ആരംഭത്തിനു കാരണഭൂതമാവുക എന്ന അർത്ഥമുണ്ട് ദീക്ഷ എന്ന പദത്തിന്.

രാശിചക്രം

12 രാശികളുള്ളതിൽ ഓരോ രാശിക്കും ചില അക്ഷരങ്ങളെ നൽകിയിരിക്കുന്നു. സാധകന്റേയും, ദേവതയുടേയും നാമാക്ഷരങ്ങൾ വരുന്ന രാശികൾ നോക്കുക. സാധകന്റെ നാമാക്ഷരരാശിയിൽ നിന്നും ദേവതയുടെ നാമാക്ഷരരാശി 6 / 8 / 12 രാശിയായി വരരുത്. ആ ദേവതയുടെ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ അനിഷ്ടഫലം അനുഭവമാകും. 1, 2, 4, 5, 7, 9, 10, 11, രാശികൾ വന്നാൽ നല്ലതാണ്. ഓരോ രാശിയുടെ അക്ഷരങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

രാശി                   നാമാക്ഷരങ്ങൾ

1). മേടം           - അ, ആ, ഇ, ഈ

2). ഇടവം         - ഉ, ഊ, ഋ

3). മിഥുനം        - ൽ

4). കർക്കിടകം  - ഏ, ഐ

5). ചിങ്ങം          - ഒ, ൗ

6). കന്നി            - ശ, ഷ, സ, ഹ, ക്ഷ

7). തുലാം           - ക, ഖ, ഗ, ഘ, ങ

8). വൃശ്ചികം       - ച, ഛ, ജ, ഝ, ഞ

9). ധനു              - ട, ഠ, ഡ, ഢ, ണ

10). മകരം         - ത, ഥ, ദ, ധ, ന

11). കുംഭം          - പ, ഫ, ബ, ഭ, മ

12). മീനം           - യ, ര, ല, വ

കുലാകുലചക്രം

ദേവതയുടെ പേരിന്റെ ആദ്യാക്ഷരവും, സാധകന്റെ പേരിന്റെ ആദ്യാക്ഷരവും താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരേ വർഗ്ഗത്തിലോ, മിത്രാക്ഷരമായോ വന്നാൽ ആ ദേവതയുടെ മന്ത്രം സാധന ചെയ്യാം. ഈ ചക്രത്തിൽ അക്ഷരങ്ങളെ വായു, അഗ്നി, ഭൂമി, ജലം, ആകാശം എന്ന് 5 ഭൂതങ്ങളെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ സാധകന്റേയും ദേവതയുടേയും പേരിലെ ആദ്യ അക്ഷരം ഒന്നാകുകയോ, ഒരേ വിഭാഗത്തിൽ വരുകയോ, പരസ്പരം മിത്രങ്ങളായ ഭൂതങ്ങളുടെ അക്ഷരം ആകുകയോ ചെയ്‌താൽ സാധകൻ ആ ദേവതയെ ഉപാസിക്കാം. 

മിത്ര ഭൂതങ്ങൾ = ജലവും ഭൂമിയും, അഗ്നിയും വായുവും

ശത്രുഭൂതങ്ങൾ = വായുവും ഭൂമിയും, അഗ്നിയും ഭൂമിയും


സാധകമന്ത്രാനുകൂല്യം

വിവാഹത്തിനുമുമ്പേ വധൂവരന്മാരുടെ നക്ഷത്രപൊരുത്തം നോക്കുന്നതുപോലെ സാധകനും, സാധകൻ ജപിക്കാൻ പോകുന്ന മന്ത്രത്തിനും തമ്മിൽ പൊരുത്തമുണ്ടോ എന്ന് നോക്കണം. ഇതിന് പല രീതികളും മന്ത്രശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

1). കുലാകുലചക്രം

2). രാശിചക്രം

3). നക്ഷത്രചക്രം

ദീക്ഷാഗ്രഹണസമ്പ്രദായം

ശ്രേഷ്ഠനായ ഗുരുവിൽ നിന്നും മന്ത്രദീക്ഷ ലഭിക്കുന്നത് നാല് തരത്തിലാണ്.

1). ശക്തിപാതം

2). സ്പർശദീക്ഷ

3). ദൃഗ്‌ദീക്ഷ

4). ധ്യാനദീക്ഷ.

ശക്തിപാതം :- മന്ത്രസിദ്ധി വരുത്തിയിട്ടുള്ള ഗുരുവിലുള്ള മന്ത്രശക്തി അദ്ദേഹത്തിൽനിന്നും ശിഷ്യനിലേക്കു പകരുന്നതാണ് ശക്തിപാതം. ഒരു വിളക്ക് മറ്റൊരു വിളക്കിലേക്ക് പ്രകാശം പകരുന്നതുപോലെയാണ് ശക്തിപാതം. ശിഷ്യൻ നിരക്ഷരനാണെങ്കിലും, യോഗാഭ്യാസം അറിയുകയില്ലെങ്കിലും ശിഷ്യന് മന്ത്രദീക്ഷ ലഭിക്കുന്നു. ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ ഗുരു ശിഷ്യനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ശിരസ്സിൽ മുകർന്ന് മന്ത്രശക്തിയെ ശിഷ്യനിലേക്ക് പകരുന്നു. ആ സമയം ഗുരുവിന്റെ ദേഹം വിറക്കുകയും, പരമാനന്ദം അനുഭവമാകുകയും, കണ്ണുകളിൽ ആനന്ദബാഷ്പം നിറയുകയും, വിയർപ്പും രോമാഞ്ചവും അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഈ സമയം ശിഷ്യനും അനിർവചനീയമായ ആനന്ദാനുഭൂതി അനുഭവമാകും. ഗുരുവിന്റേയും ശിഷ്യന്റേയും അനുഭവങ്ങളെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്.

ദേഹപാതസ്തഥാ കംപഃ പരമാനന്ദശ്ച ഹർഷണം
സ്വേദോ രോമാഞ്ച ഇത്യേതദ്‌ ശക്തിപാതസ്യ ലക്ഷണം

സ്പർശദീക്ഷ :- സ്പർശദീക്ഷ മറ്റൊരു തരത്തിലുള്ള മന്ത്രദീക്ഷാദാന സമ്പ്രദായമാണ്. ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ ഗുരു സ്വസ്പർശനത്തിൽ കൂടി ശിഷ്യനിൽ മന്ത്ര ശക്തിയെ പകർത്തുന്നു. സ്പർശദീക്ഷയെ ഇങ്ങനെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

യഥാ പക്ഷീ സ്വപക്ഷാഭ്യാം ശിശൂൻ സംവർധയേത് ശനൈഃ
സ്പർശദീക്ഷോപദേശസ്തു താദൃശഃ കഥിതഃ പ്രിയേ

ദൃഗ്‌ദീക്ഷ :- ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ ഗുരു സ്വന്തം നോട്ടം കൊണ്ടുതന്നെ തന്റെ മന്ത്രശക്തിയെ ശിഷ്യന് നൽകുന്നു.

സ്വാപത്യാനി യഥാ കൂർമ്മോ വീക്ഷണേനൈവ പോഷയേത്
ദൃഗ്‌ദീക്ഷാഖ്യോപദേശസ്തു താദൃശഃ കഥിതഃ പ്രിയേ

ധ്യാനദീക്ഷ / വേധദീക്ഷ :- ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ ഗുരു ധ്യാനത്തിൽകൂടി തന്നെ മന്ത്രശക്തിയെ ശിഷ്യനിലേക്ക് പകരുന്നു. 

യഥാ മത്സ്യോ സ്വതനയാൻ ധ്യാനമാത്രേണ പോഷയേത്
വേധദീക്ഷോപദേശസ്തു മനസഃ സ്യാത്തഥാവിധഃ

മന്ത്രസിദ്ധിപ്രാപ്തിവിധി

മന്ത്രസിദ്ധി രണ്ടുതരത്തിൽ നേടാം

1). സിദ്ധമന്ത്രനായ ഗുരുവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലും നിർദ്ദേശത്തിലും മന്ത്രസാധന ചെയ്യുക.

2). ഗുരുവിൽ നിന്നും ശക്തിപാതം, സ്പർശദീക്ഷ, ദൃഗ്‌ദീക്ഷ, ധ്യാനദീക്ഷ എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു വഴിയിൽ ദീക്ഷസ്വീകരിച്ച് മന്ത്രസാധന ചെയ്യുക.

ക്ഷുദ്രസിദ്ധികൾ

ക്ഷുദ്രസിദ്ധികൾ അഞ്ച് തരത്തിലാണ്

1). ത്രികാലജ്ഞത

2). അദ്വന്ദ്വത

3). പരചിത്താഭിജ്ഞത

4). പതിഷ്ടംഭം

5). അപരാജയം


ത്രികാലജ്ഞാനം :- മന്ത്രസാധനയുടെ ഫലമായി സാധകന് ത്രികാലജ്ഞാനം ലഭിക്കുകയും അതിന്റെ ഫലമായി ഏതൊരു വ്യക്തിയുടേയും വർത്തമാനഭൂതഭാവിഫലങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് ലഭിക്കുന്നു.

അദ്വന്ദ്വത :- ഈ കഴിവ് ലഭിച്ച സാധകൻ മഴ, വെയിൽ, തണുപ്പ് ഇവയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്നു മാത്രമല്ല അവയെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള കഴിവും നേടുന്നു.

പരചിത്താഭിജ്ഞത :- അന്യർ മനസ്സിൽ എന്ത് ചിന്തിക്കുന്നു എന്നും, എന്ത് ചിന്തിക്കും എന്നും മുൻകൂട്ടി അറിയാനുള്ള കഴിവ്.

പതിഷ്ടംഭം :- വിഷം, അഗ്നി, വായു, സൂര്യൻ,  ചൂട്, മുതലായവയെ അതിജീവിക്കാനുള്ള കഴിവ് സാധകന് ലഭിക്കുന്നു.

അപരാജയം :- വാദങ്ങളിലും തർക്കങ്ങളിലും മറ്റും എപ്പോഴും ജയിക്കുക. ചുരുക്കി പറഞ്ഞാൽ മന്ത്രസാധനകൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന സിദ്ധികൾക്ക് ഒരു കണക്കുമില്ല. അവ സാധകനെ അലൗകികനും അമാനുഷനുമായ പുരുഷനാക്കി തീർക്കുന്നു.

ഗൗണസിദ്ധികൾ

ഗൗണസിദ്ധികൾ 10 തരത്തിലാണ്.

1). അനൂർമി

2). ദൂരശ്രവണസിദ്ധി

3). ദൂരദർശിനസിദ്ധി

4). മനോജവസിദ്ധി

5). കാമരൂപസിദ്ധി

6). പരകായപ്രവേശസിദ്ധി

7). സ്വഛന്ദമരണസിദ്ധി

8). ദേവക്രീഡാനുദർശനം

9). യഥാസങ്കല്പസിദ്ധി

10). അപ്രതിഹതഗതി


അനൂർമിസിദ്ധി :- വിശപ്പ്, ദാഹം, ദുഃഖം, മോഹം, വാർദ്ധക്യം, മരണം എന്നിവയെ കീഴടക്കാനുള്ള കഴിവ്.

ദൂരശ്രവണസിദ്ധി :- ഒരേ സ്ഥാനത്ത് ഇരുന്നുകൊണ്ട് തന്നെ വളരെ ദൂരെയുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ കേട്ട് ഗ്രഹിക്കുവാനുള്ള കഴിവ്

ദൂരദർശനസിദ്ധി :- ഒരേ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്നുകൊണ്ട് തന്നെ വളരെ ദൂരെ കണ്ണിനപ്പുറം നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ കാണാനുള്ള കഴിവ്. (ഈ സിദ്ധികൊണ്ടാണ് സഞ്ജയൻ മഹാഭാരതയുദ്ധം ദൂരെ ഇരുന്നുകൊണ്ട് തന്നെ കാണുകയും ധൃതരാഷ്ട്രർക്ക് വിവരിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തത്).

മനോജവസിദ്ധി :- മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ ഏത് സ്ഥലത്തും എത്താനുള്ള കഴിവ്.

കാമരൂപസിദ്ധി :- തനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം ധരിക്കാനുള്ള ശക്തി.

പരകായപ്രവേശം :- സ്വന്തം ശരീരമുപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള കഴിവ്.

സ്വഛന്ദമരണം :- തനിക്ക് വേണമെന്നു തോന്നുമ്പോൾ മാത്രം മരിക്കുക. മരണത്തിൽപോലും നിയന്ത്രണം നേടുക. (മഹാഭാരതത്തിലെ ഭീഷ്മപിതാമഹൻ ഈ സിദ്ധിനേടിയിരുന്നു).

ദേവക്രീഡാനുദർശനം :- മാംസദൃഷ്ടിക്ക് അദൃശ്യരായ ദേവന്മാരുടെ ക്രീഡകൾ കാണാൻ കഴിയുക.

യഥാസങ്കല്പസിദ്ധി :- താൻ നിശ്ചയിക്കുന്ന എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നേടിയെടുക്കുക.

അപ്രതിഹതഗതി :- ഏത് സ്ഥലത്തും പോകുന്നതിന് ഒരു തടസ്സവും അനുഭവപ്പെടാതിരിക്കുക.

അഷ്ടസിദ്ധികൾ

മന്ത്രസാധനയുടെ മുഖ്യസിദ്ധികൾ എട്ട് വിധം ആണ് പറയപ്പെടുന്നത്.

1). അണിമാ

2). മഹിമാ

3). ഗരിമാ

4). ലഘിമാ

5). പ്രാപ്തി

6). പ്രാകാമ്യം

7). ഈശിത്വം

8). വശിത്വം

മേൽപ്പറഞ്ഞ എട്ട് സിദ്ധികളുടെ ലഘുവിവരണം താഴെ കൊടുക്കുന്നു.

അണിമാ - ശരീരത്തിനെ ഏറ്റവും ചെറുതാക്കുക

മഹിമാ - ശരീരത്തിനെ ഏറ്റവും വലുതാക്കുക. 

ഹനുമാൻ സീതയെ അന്വേഷിച്ച് സമുദ്രത്തിന്റെ മുകളിൽ കൂടി പറക്കുമ്പോൾ തന്നെ വിഴുങ്ങാനായി വായ് പൊളിച്ച് വന്ന സുരസ എന്ന രാക്ഷസിയുടെ മുമ്പാകെ ആദ്യം മഹിമ സിദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ശരീരം ബൃഹദാകൃതി സ്വീകരിക്കുകയും, തുടർന്ന് അണിമാ ശക്തി സ്വീകരിച്ച് സൂക്ഷ്മരൂപനായി രാക്ഷസിയുടെ വായിൽ പ്രവേശിച്ച് ചെവിയിൽ കൂടി പുറത്ത് വരുകയും ചെയ്തു. ഹനുമാന് അഷ്ടസിദ്ധികളും ലഭിച്ചിരുന്നു.

ലഘിമാ - ശരീരത്തിന്റെ ഭാരം തീരെ കുറക്കുക

ഗരിമാ - ശരീരത്തിനെ വളരെ ഭാരക്കൂടുതൽ ഉള്ളതാക്കുക.

പ്രാപ്തി - ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവരുക.

പ്രാകാമ്യം - അന്യലോകങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളെ സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുക.

ഈശിത്വം - എല്ലാത്തിനേയും ജയിക്കാനുള്ള കഴിവ്

വശിത്വം - മായാമോഹാദികൾ പ്രയോഗിച്ച് ലോകത്തെ മുഴുവുൻ വശീകരിക്കാനുള്ള കഴിവ്.

മന്ത്രസിദ്ധികൾ

അതിതീവ്രമായ മന്ത്രസാധന ചെയ്തുകഴിഞ്ഞാൽ സാധകന് പലതരത്തിലുള്ള പ്രയോജനങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുന്നു. ഇവയെ മന്ത്രസിദ്ധി എന്ന് പറയുന്നു. മന്ത്രസിദ്ധികൾ പ്രധാനമായി മൂന്ന് തരത്തിലാണ്.



മന്ത്രസാധന ആരംഭിക്കാൻ നല്ല സമയം

കാലത്തിന്റെ ഓരോ നിമിഷത്തിനും അതിന്റേതായ പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ഓരോ നിമിഷവും ചിലകാര്യങ്ങൾക്ക് അനുകൂലവും ചില കാര്യങ്ങൾക്ക് പ്രതികൂലവുമായിരിക്കും. ഈ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മന്ത്രസാധനക്കും അനുകൂലമായ സമയങ്ങൾ ഉണ്ട്. ആ സമയത്ത് മന്ത്രകാരകനായ ഗ്രഹവും, ജാതകന്റെ ഉപാസനക്കുള്ള കഴിവും, ആ സമയത്തുള്ള പ്രകൃതിയും ഉപാസനക്ക് അനുകൂലമായിരിക്കും. താഴെ അത്തരത്തിൽപ്പെട്ട ചില മന്ത്രജപമുഹൂർത്തങ്ങൾ കൊടുക്കുന്നു.

1). വ്യാഴാഴ്ചയും പൂയം നക്ഷത്രവും ചേർന്ന് വരുന്ന ദിവസം (ഇതിന് സിദ്ധിയോഗം എന്ന് പറയുന്നു)

2). ഞായറാഴ്ചയും പൂയം നക്ഷത്രവും ചേർന്ന് വരുന്നതും നല്ലതാണ്.

3). ചില മാസങ്ങളിൽ ഉപാസന തുടങ്ങാൻ നല്ലതാണ്.

മാസങ്ങൾ = ചൈത്രം (മേടം), വൈശാഖം (ഇടവം), ശ്രാവണം (ചിങ്ങം), ഭാദ്രപദം (കന്നി), മാഘം (കുംഭം), ഫാൽഗുനം (മീനം).

മന്ത്രജപത്തിന്റെ രഹസ്യസ്വഭാവം

മന്ത്രജപം രഹസ്യസ്വഭാവം ഉള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ട് അതിന്റെ രഹസ്യസ്വഭാവം സൂക്ഷിക്കണം. രഹസ്യമായി പറയുന്നു എന്ന അർത്ഥം ഉള്ള മത്രി  ധാതുവിൽ നിന്നാണ് മന്ത്ര ശബ്ദം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. മറ്റുള്ളവരുടെ മുമ്പാകെ മന്ത്രം ജപിക്കരുത്. മന്ത്രോപദേശം തന്ന ഗുരുവിന്റെ മുമ്പാകെ മന്ത്രം ജപിക്കാം.

മന്ത്രജപനിയമങ്ങൾ

യോഗ്യനായ ഗുരുവിൽ നിന്നും മന്ത്രദീക്ഷ നേടി മന്ത്രജപം ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ നിയതമായ ക്രമങ്ങൾ പാലിക്കണം

ദിവസവും 1000 ആവൃത്തി വീതം ഒരു മാസം ജപിച്ചാൽ മാത്രമേ മന്ത്രം ജാഗരിതം ആകുകയുള്ളു.

മന്ത്രജപത്തിന് മുമ്പും പിമ്പും ശരീരമനഃശുദ്ധിക്കായി 3 വീതം പ്രാണായാമങ്ങൾ ചെയ്യണം.

1000 ആവൃത്തി ജപിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ മന്ത്രത്തിനെ ഇഷ്ടദേവതക്ക് സമർപ്പിക്കണം. ഇഷ്ടദേവത പുരുഷനാണെങ്കിൽ വലതുകൈയിലും, സ്ത്രീ ആണെങ്കിൽ ഇടത് കൈയിലും സമർപ്പിക്കണം.

അനുഷ്ഠാനത്തിന് 5 ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്

1). ജപം

2). ഹോമം

3). തർപണം

4). അഭിഷേകം

5). അന്നദാനം

കഴിവും സൗകര്യമുള്ളവർ 1000 പ്രാവശ്യം ജപിച്ചതിനുശേഷം അതിന്റെ പത്തിലൊന്ന് ഹോമവും, ഹോമത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് തർപണവും, തർപണത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് അഭിഷേകവും, അഭിഷേകത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് അതിഥിഭോജനവും നടത്തണം.

മന്ത്രജപഭേദങ്ങൾ

മന്ത്രം ജപിക്കുന്നതിന് 3 രീതികളുണ്ട്.

1). ഉപാംശു

2). വാചികം

3). മാനസം

1). ഉപാംശു - ഈ ജപരീതിയിൽ ചുണ്ടുകൾ അനങ്ങുമെങ്കിലും ജപശബ്ദം ജപിക്കുന്ന സാധകന് മാത്രമേ കേൾക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളു.

2). വാചികം - സ്പഷ്ടമായ ഉച്ചാരണത്തോടുകൂടി ശ്രോതാക്കൾ കേൾക്കത്തക്കവിധത്തിൽ ജപിക്കുന്നത്.

3). മാനസം - ചുണ്ടും നാക്കും അനങ്ങാതെ മന്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു കൊണ്ട് ജപിക്കുക.

മന്ത്രാനുഷ്ഠാനത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ

മന്ത്രജപത്തിന് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ട സ്ഥലം ശുദ്ധവും, സ്വച്ഛവും, സാത്ത്വികവും, കോലാഹലമില്ലാത്തതും ആയിരിക്കണം. സാധാരണയായി നദീതീരം, ഗുഹകൾ, പർവ്വതശിഖരങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, തുളസിത്തറ, കൂവളമരത്തിനു താഴെ, ഗോശാല, ഗുരുഗ്രഹം, ദേവാലയം, വീട്ടിലെ ഏകാന്തസ്ഥാനം ഇവ മന്ത്രസാധനക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്നതാണ്.

ഭക്ഷണരീതി

മന്ത്രാനുഷ്ഠാനം സഫലമാകണമെങ്കിൽ ഭക്ഷണരീതിയിൽ സാധകൻ ശുചിത്വം സൂക്ഷിക്കുകയും ഭോജനദോഷങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുകയും വേണം. ആഹാരം മിതമാക്കുക, ഒരു പ്രാവശ്യം മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, ജീവിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി ഭക്ഷിക്കുക എന്നല്ലാതെ ഭക്ഷിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി ജീവിക്കാതിരിക്കുക.

ഭോജനദോഷങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്

1). ജാതിദോഷം

2). ആശ്രയദോഷം

3). നിമിത്തദോഷം

ജാതിദോഷം

ഉള്ളി, വെളുത്തുള്ളി തുടങ്ങിയ മാദകങ്ങളും അഭക്ഷ്യങ്ങളുമായ പദാർത്ഥങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടും.

ആശ്രയദോഷം

ദുഷ്ടസ്ഥാനങ്ങളിൽ സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചിട്ടുള്ള ആഹാരം, മദ്യഷാപ്പുകളിലെ ആഹാരം, ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിൽ ഫ്രിജിലും മറ്റും അനേക ദിവസങ്ങളോളം സൂക്ഷിച്ചുവെക്കുന്ന ഭക്ഷണപദാർത്ഥവും ഇത്തരത്തിൽ പെടും

നിമിത്ത ദോഷം

ആഹാരം ശുദ്ധമാണെങ്കിലും അതിനെ പട്ടി മുതലായ നിഷിദ്ധ ജന്തുക്കൾ സ്പർശിക്കുന്നത്.

സ്ത്രീകളുമായുള്ള ബന്ധം നിയന്ത്രിക്കുക

ശരീരത്തിൽ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പൂശാതിരിക്കുക

സ്നാനം, ജപം, ധ്യാനം, തുടങ്ങിയ നിത്യകർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുക.

കുളിക്കാതേയും, നഗ്നനായും, ശിരസ്സിൽ വസ്ത്രം മൂടിക്കൊണ്ടും സാധന ചെയ്യരുത്.

ജപിക്കുന്ന സമയത്ത് സംസാരിക്കാതിരിക്കുക. ജപസമയത്ത് സംസാരിക്കേണ്ടിവന്നാൽ സംസാരിച്ചതിനുശേഷം ആചമനം ചെയ്തിട്ട് വീണ്ടും അംഗന്യാസം കഴിച്ച് ജപത്തിലേർപ്പെടുക.

ജപിക്കുന്ന സമയത്ത് മലമൂത്രവിസർജനം ചെയ്യണമെന്നു തോന്നിയാൽ അതിനെ തടയരുത്. അപ്പോൾ മലമൂത്രവിസർജനം കഴിച്ചിട്ട്, കൈകാൽ കഴുകി ആചമനവും, അംഗന്യാസവും ചെയ്തിട്ട് വീണ്ടും ജപം തുടങ്ങുക.

ജപിക്കുമ്പോൾ മൂരിനിവരുക, കോട്ടുവായ ഇടുക, തുമ്മുക, ചൊറിയുക, നഖം മുറിക്കുക, ഗുഹ്യഭാഗങ്ങളെ സ്പർശിക്കുക, സംസാരിക്കുക എന്നിവ അരുത്.

ജപം അതീവ വേഗത്തിലും തീരെ മന്ദഗതിയിലും ആകരുത്.

മന്ത്രങ്ങങ്ങളെ നീട്ടി ജപിക്കരുത്

മന്ത്രം ജപിക്കുമ്പോൾ തല ആട്ടുക, അർത്ഥവും മന്ത്രം തന്നേയും മറക്കുക, മന്ത്രം എഴുതി വായിക്കുക എന്നിവ അരുത്.

നിത്യവും ജപിക്കുന്ന മന്ത്രസംഖ്യ ഒന്നുതന്നെ ആയിരിക്കണം. കൂട്ടുകയും കുറക്കുകയും ചെയ്യരുത്.

നിലത്ത് കിടന്നുറങ്ങി ശീലിക്കണം. ഇഴ ജന്തുക്കൾ, എലി, മുതലായവയുടെ ശല്യം ഉണ്ടാകുമെങ്കിൽ വെറും കട്ടിലിൽ കിടന്ന് ശീലിക്കണം.

ബ്രഹ്മചര്യം പാലിക്കണം

സത്സംഗവും, ഗുരുശുശ്രൂഷയും ശീലിക്കണം

വേണ്ടാതെ സംസാരിക്കരുത്

ത്രികാലസ്നാനം കഴിക്കാമെങ്കിൽ നല്ലത്

പാപകർമ്മത്യാഗം (പാപകർമ്മങ്ങൾ 10 തരത്തിലുണ്ട്.
( ഹിംസ, സ്തേയം = മോഷണം, അന്യതാകാമം = ആഗ്രഹിക്കാൻ പാടില്ലാത്തത് ആഗ്രഹിക്കൽ, പൈശൂന്യം = നിഷിദ്ധകർമ്മാചരണം, പരുഷം = കടുത്തവാക്ക് പറയൽ, അന്യതം = കള്ളം പറയൽ, സംഭിന്നാലാപം = അസംബന്ധം പറയൽ, വ്യാപാദം = മറ്റുള്ളവർക്ക് ആപത്കരമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യൽ, അഭിധ്യാ = പരോത്കർഷാസഹിഷ്ണുത, ദൃഗ്‌വിപര്യം =ശാസ്ത്ര വിരുദ്ധചിന്ത.)

നിത്യപൂജ

ദാനധർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കൽ

ഇഷ്ടദേവപ്രാർത്ഥന

സത്യനിഷ്ഠ

നല്ലതെന്ന് ശാസ്ത്രവും സമൂഹവും അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളതും തനിക്ക് നല്ലതെന്ന് തോന്നുന്നതുമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുക

എന്നും  ഉറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് താൻ അന്ന് ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ നന്മതിന്മകളെ വിലയിരുത്തുക

മന്ത്രസാധന ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമായി സൂക്ഷിക്കുക, സംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാതെ ഇരിക്കുക

പുല, വാലായ്മ തുടങ്ങിയവ വന്നാലും മന്ത്രജപം മുടക്കണമെന്നില്ല

താൻ മന്ത്രസാധനക്കുപയോഗിക്കുന്ന ഇരിപ്പിടവും, താൻ ഉറങ്ങുന്ന ഭൂമി ഭാഗവും അന്യർ ഉപയോഗിക്കാതെ നോക്കണം.

ഉറങ്ങി എഴുന്നേറ്റ ഉടനെ തന്നെ മന്ത്രജപം തുടങ്ങരുത്

വെയിലത്ത് ഇരുന്ന് ജപിക്കരുത്

കാലുകൾ നീട്ടി ഇരുന്ന് മന്ത്രസാധന ചെയ്യരുത്

ജപിച്ച സംഖ്യയുടെ 1 / 10 സംഖ്യ മന്ത്രം ജപിച്ച് ഹോമം ചെയ്യണം. അതിന്റെ 1 / 10 അന്നദാനം ചെയ്യണം

വ്യഗ്രതാലസ്യസംതാപക്രോധപാദപ്രസാരണം
അന്യഭാഷാം പരേക്ഷാം ച ജപകാലേ ത്യജേത് സുധീഃ
സ്ത്രീശൂദ്രഭാഷണം നിന്ദാം താംബൂലം ശയനം ദിവാ
പ്രതിഗ്രഹം നൃത്യഗീതേ കൗടില്യം വർജയേത് സദാ

ഭൂശയ്യാം ബ്രഹ്മചര്യം ച  ത്രികാലം ദേവതാർച്ചനം
നൈമിത്തികാർചനം ദേവസ്തുതിം വിശ്വാസമാശ്രയേത്
പ്രത്യഹം പ്രത്യഹം താവത് നൈവ ന്യൂനാധികം ക്വചിത്
ഏവം ജപിച്ചു സമാപ്യാന്തേ ദശാംശം ഹോമമാചരേത്.

മാനസമന്ത്രജപം

മന്ത്രസിദ്ധി വരുത്തിക്കഴിഞ്ഞ സാധകന് മുൻപറഞ്ഞ നിയമങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ബാധകമല്ല. നല്ല സാധകൻ നിൽക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും മന്ത്രജപം തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

ദീപം - വിളക്ക്

വിളക്കിന് പൂജയിൽ വലിയ പ്രാധാന്യം കല്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ദീപം ദേവതാ സ്വരൂപമാണ്. പൂജയിൽ വിളക്കിലാണ് അഭീഷ്ടദേവതയെ ആവാഹിച്ച് പൂജിക്കുന്നത്. ദീപത്തിന് ഭാരതീയസംസ്കാരവുമായി അഭേദ്യബന്ധമുണ്ട്. ഭാരതത്തിൽ വിളക്ക് സൂക്ഷിക്കാത്ത വീടുകൾ കാണുകയില്ല. ബൃഹത്സംഹിത, പ്രശ്നമാർഗ്ഗം എന്നീ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ദീപത്തിന്റെ മഹത്ത്വത്തെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദീപത്തിൽ കൂടി പ്രകടമാകുന്നത് അഗ്നിയാണ്. ഭാരതീയർ വിവാഹാദി പ്രധാന കർമ്മങ്ങളെല്ലാം തന്നെ അഗ്നിസാക്ഷിയായിട്ടാണ് നടത്തുന്നത്. അഗ്നി സ്പർശിക്കുന്നതോടുകൂടി എല്ലാ വസ്തുക്കളും പവിത്രമാകുന്നു. ഈ അഗ്നിതന്നെയാണ് ഹോമകുണ്ഡത്തിൽ ഹോമിക്കുന്ന ദ്രവ്യത്തെ ദേവന്മാർക്ക് എത്തിച്ചുകൊടുക്കുന്നത്. ദീപം ഐശ്വര്യത്തിന്റേയും എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളുടെയും പ്രതീകമാണ്. യഥാർത്ഥ ഭാരതീയർ പ്രഭാതത്തിലും പ്രദോഷത്തിലും ഗൃഹത്തിൽ ദീപം ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു. അഗ്നി സൂര്യന്റെ പ്രതിനിധിയാണ്. വീട്ടിനകത്ത് ജ്വലിക്കുന്ന ദീപത്തിൽകൂടി അവിടെ സൂര്യസാന്നിധ്യമാണ് വരുന്നത്. ഇങ്ങനെ വിളക്കിന്റെ മുമ്പാകെ ചെയ്യുന്ന ക്രിയകൾ സൂര്യന്റെ മുമ്പാകെ ചെയ്യുന്നവയായി തീരുന്നു. ദീപങ്ങൾ ചെറുതും വലുതുമായുണ്ട്. വലിയ വിളക്കിനെ നിലവിളക്ക് എന്ന് പറയുന്നു. എല്ലാ പവിത്ര ചടങ്ങുകൾക്കും ദീപം സാക്ഷിയാണ്. കൂടാതെ വിളക്ക് ദൈവീക ശക്തിയുടെ മാധ്യമമാണ്. അഷ്ടമംഗലപ്രശ്നത്തിലും മറ്റു പ്രശ്നങ്ങളിലും ദീപലക്ഷണം കൊണ്ട് തന്നെ ശുഭാശുഭഫലങ്ങൾ പറയുവാൻ സാധിക്കും.

സർവപ്രശ്നനേഷു സർവേഷു കർമ്മസ്വപി വിശേഷതഃ
പ്രസാദേനൈവ ദീപസ്യ ഭവിഷ്യത് പലം ആദിശേത്

ജ്വല ഇടത് വശത്തായി ചുറ്റരുത് അതിൽ നിന്നും തീപ്പൊരി പറക്കരുത്. എണ്ണയുണ്ടെങ്കിൽ കെട്ടുപോകരുത്. ദീപജ്വാല വിറക്കരുത്. രണ്ട് ജ്വലയായി കാണരുത്. ജ്വാലക്ക് നല്ല നീളം ഉണ്ടായിരിക്കണം. ജ്വാലക്ക് സ്വർണ്ണനിറമായിരിക്കണം. ജ്വാലയുടെ ഗതി പ്രദക്ഷിണമായിരിക്കണം. ഇങ്ങനെയുള്ള ദീപം ഐശ്വര്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 

വിളക്കിൽ എണ്ണക്കായി നെയ്യ്, എള്ളെണ്ണ, വെളിച്ചെണ്ണ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. വിളക്കിൽ തിരികളിടുന്നത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം. ഒറ്റ തിരി ഇടരുത്. രണ്ടു തിരികളോ 5 തിരികളോ ഇടാം. നാല് തിരികൾ നാലു ദിക്ക് നോക്കിയും അഞ്ചാമത്തെ തിരി ഈശാനകോണ് നോക്കിയും ഇടണം. ദീപം കത്തിക്കുന്നത് ആദ്യം ഈശാന കോണിലെ തിരി ആയിരിക്കണം, പിന്നീട് പ്രദക്ഷിണമായി കിഴക്ക്, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക് കത്തിക്കണം. 

ദീപം സാധകനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ദീപത്തിലെ തട്ട് വ്യക്തിയുടെ ശരീരം, ദീപത്തിലെ തിരി ആത്മാവ്, ജ്വാല ആയുസ്സ്, നിർമലമായ വിളക്ക് സുഖം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 

വിളക്കിൽ അനുകൂലമായി തട്ടുന്ന വായു മിത്രത്തിനെയും, പ്രതികൂലമായി തട്ടുന്ന കാറ്റ് ശത്രുവിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ വിളക്ക് പ്രശ്നത്തിൽ പ്രഷ്ടാവിന്റെ സുഖദുഃഖങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ദീപത്തിന്റെ നമസ്കരിക്കാനുള്ള ഒരു ശ്ലോകം താഴെ പറയുന്നു.

ഐം ഹ്രീം ശ്രീം ദീപദേവി മഹാദേവി ശുഭം ഭവതു മേ സദാ
യാവത് പൂജാസമാപ്തിഃ സ്യാത് താവത് പ്രജ്വല സുസ്ഥിരാ
ശുഭം ഭവതു കല്യാണം ആയുരാരോഗ്യവർധനം
നമഃ ശത്രുവിനാശായ ദീപജ്യോതി നമോ നമഃ.

ദശപുഷ്പങ്ങൾ

കേരളത്തിൽ ദശപുഷ്പങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിലെ ഓരോ പുഷ്പത്തിനും ഓരോ ദേവതയുമായിട്ടാണ് ബന്ധം. 

താഴെ ദശപുഷ്പങ്ങളുടെ പേരുകളും അവക്ക് ബന്ധമുള്ള ദേവതയുടെ പേരും കൊടുക്കുന്നു

കറുക - ഗണപതി

വിഷ്ണുക്രാന്തി - ശ്രീകൃഷ്‌ണൻ

പൂവാംകുറുന്തൽ - ഇന്ദിരാദേവി

നിലപ്പന - ഭൂമിദേവി

കയ്യുണ്ണി - പഞ്ചഭണ്ഡാരി

മുക്കുറ്റി - പാർവതീദേവി

തിരുതാളി - ഇന്ദിരാദേവി

ഉഴിഞ്ഞ - ഇന്ദ്രാണി

ചെറൂള - യമധർമ്മൻ

മുയൽചെവിയൻ - ചിത്തജ്ഞൻ

എന്നിവയാണ് ദശപുഷ്പങ്ങൾ

ദശപുഷ്പങ്ങൾക്ക് പൂജാപ്രാധാന്യത്തോടൊപ്പം ഔഷധഗുണവുമുണ്ട്. ഒരു പക്ഷേ ഔഷധഗുണം കൊണ്ടായിരിക്കാം ദശപുഷ്പങ്ങൾക്ക് പൂജയിലും പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്.

മിഥുനസംക്രമദിവസം ദശപുഷ്പങ്ങൾ വീട്ടിന്റെ നടയിൽ നടാറുണ്ട്.

കർക്കിടകമാസത്തിൽ നിത്യവും പൂജാമുറിയിൽ ദശപുഷ്പങ്ങൾ വിളക്കിന്റെ മുമ്പിൽ വെക്കാറുണ്ട്.

ദശപുഷ്പങ്ങൾ അരച്ച് പൊട്ടു തൊടുക, ദശപുഷ്പങ്ങൾ അരച്ച് മോരിൽ കലക്കി കുടകപ്പാലയുടെ കുമ്പിളിൽ കലക്കി കുടിക്കുക തുടങ്ങിയ ആചാരങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്.

ധനുമാസത്തിലെ തിരുവാതിര ദിവസം അർദ്ധരാത്രി സ്ത്രീകൾ തലയിൽ ദശപുഷ്പം ചൂടാറുണ്ട്.

പൂജാസാമഗ്രികളും നിവേദ്യവും വെക്കേണ്ടസ്ഥാനം

പൂജക്ക്‌ വേണ്ട സാമഗ്രികൾ - പുഷ്പഗന്ധാദികൾ - ദേവതയുടെ മുൻപാകെത്തന്നെ വെക്കണം. 

വിളക്ക് ദേവതയുടെ വലത് ഭാഗത്തു വെക്കണം.

സാമ്പ്രാണി ദേവതയുടെ ഇടതുഭാഗത്തും വെക്കണം. 

നിവേദ്യം ദേവതയുടെ വലതുഭാഗത്തു തന്നെ വെക്കണം. 

ശിവന് നിവേദിക്കുന്നവ ഭക്തന്മാർക്ക് നൽകാമെങ്കിലും ശിവലിംഗത്തിൽ ചാർത്തിയ ഫലപുഷ്പാദികൾ ഭക്തന്മാർക്ക് വിതരണം ചെയ്യരുത് എന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്.

സൂര്യൻ - സ്വീകാര്യപുഷ്പങ്ങൾ

സൂര്യന് സ്വീകാര്യ പുഷ്പങ്ങൾ - എരുക്ക്, ചെമ്പരത്തി, കണവീരം, വില്വം, താമര, വാകപുഷ്പം, കുശപുഷ്പം, ശമി, കൂവളം,

താഴെ പറയുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ സൂര്യന് നിഷിദ്ധങ്ങളാണ്. ഗുംജാ, ഉമ്മത്ത്, കാംചി, ഗിരികർണിക, തകരം, ആമ്രാതം (മാമ്പൂ)

ചുരുക്കത്തിൽ ഒരു ദേവതക്ക് നിഷേധിക്കാത്തതും മണവും നിറവും ഉള്ള എല്ലാ പൂക്കളെക്കൊണ്ടും ആ ദേവതയെ പൂജിക്കാം. 

പൂജയിൽ പൊതുവേ വർജ്യങ്ങളായ പുഷ്പങ്ങൾ

രവിക്ക് കൂവള ഇല, ഗണപതിക്ക് തുളസി, വിഷ്ണുവിന് അക്ഷതം, ദേവിക്ക് കറുകപ്പുല്ല്, വിഷ്ണുവിന് എരുക്ക്, ശിവൻ താഴംപൂ, മാലതി ഇവ ഒഴിവാക്കണം.

വിഷ്ണു - സ്വീകാര്യപുഷ്പങ്ങൾ

വിഷ്ണുവിന് തുളസിയാണ് ശ്രേഷ്ഠം. അതിൽ തന്നെയും വെളുത്ത തുളസിയാണ് കൂടുതൽ ഉത്തമം. തുളസി വാടിയതായാലും ദോഷമില്ല. 

താഴെ പറയുന്ന പൂക്കൾ വിഷ്ണുപൂജക്ക് ഉത്തരോത്തരം ശ്രേഷ്ഠമാണ്. അപാമാർഗ്ഗം (കടലാടി), ഭൃംഗരജസ്സ്, ഖദിരം (കരിങ്ങാലി), ശമി, ദർഭ, ദമനകം, താമരയും അത്യന്തം പ്രിയമാണ്. താമര വാടിയതാണെങ്കിലും ദോഷം ഇല്ല എന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. 

താഴെ പറയുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ വിഷ്ണുവിന് നിഷിദ്ധങ്ങളാണ്. അർകം (എരുക്ക്), ഉമ്മത്ത്, ഗുരുകർണിക, കണ്ടകാരി, കുടജം (കുടകപ്പാല), ശാല്മലി (ഇലവ്), ഗിരീഷം (വാക), കപിത്ഥം, ലാംഗുലി, ശിഗ്രു, കോവിദാരം, ന്യഗ്രോധം, ഉദുംബരം, പ്ലക്ഷം, കപീതനം, കോവിദാരം.

ദേവിക്ക് - സ്വീകാര്യപുഷ്പങ്ങൾ

ശിവനുപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും ഇലകളും ദേവിക്ക് ഉപയോഗിക്കാം


പരമേശ്വരൻ - സ്വീകാര്യപുഷ്പങ്ങൾ

ഭൂമിയിലും ജലത്തിലും ഉണ്ടാകുന്ന മിക്കവാറും എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും ശിവപൂജക്ക് ഉപയോഗിക്കാം, പക്ഷേ താഴം പൂവ് ശിവപൂജക്ക് ഉപയോഗിക്കരുത്. 

താഴെ പറയുന്ന പുഷ്പങ്ങളും ശിവന് നിഷിദ്ധങ്ങളാണ്.

(കടമ്പ്, പലാശം, കേതകം, ശിരീഷം, തിന്ത്രിണി, ബകുളം, കപിത്ഥം, ഗുഞ്ജം, ബിഭീതകം, കാർപാസം, ശ്രീപർണി, ശാല്മലി, ദാഡിമം, ധാതകി, അതിമുക്തം, കുന്ദം, മദന്തിക, സർജം, ബന്ധുകം).

കൂവളത്തിലയാണ് ശിവപൂജക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമം.

ഗണപതിക്ക് - സ്വീകാര്യപുഷ്പങ്ങൾ

തുളസി ഒഴികെ മറ്റെല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും ഗണപതിയുടെ പൂജക്ക് ഉപയോഗിക്കാം. പക്ഷേ, ഏറ്റവും നല്ലത് കറുകയാണ്. അതിൽതന്നെയും വെളുത്ത കറുകയാണ് ഗണപതി പൂജക്ക് ഉത്തമം. കറുകയിൽ 3 / 5 ഇതളുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഇത്തരത്തിൽ 21 അങ്കുരങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം.

ഹരിതാഃ ശ്വേതവർണ്ണാ വാ പഞ്ച ത്രി പത്രസംയുതാഃ
ദൂർവാംകുരാ മയാ ദത്താ ഏകവിംശതി സമ്മിതാഃ

ഗണപതിയെ തുളസികൊണ്ട് പൂജിക്കരുത് എന്ന് മന്ത്രശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ അനുശാസിക്കുന്നു. (ന തുളസ്യാ ഗണാധിപം)

പൂജാപുഷ്പങ്ങൾ

പൂജക്ക് പ്രധാനമായും പുഷ്പങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. 

ദേവചൈതന്യത്തെ സ്വാംശീകരിക്കാൻ പുഷ്പങ്ങൾക്ക് വിശേഷ ശക്തിയുണ്ട്. 

പൂജ കഴിഞ്ഞ് പുഷ്പങ്ങൾ പ്രസാദമായി വാങ്ങി ചെവിയിലോ ശിരസ്സിലോ വെക്കുമ്പോൾ ദേവന്റെ ചൈതന്യശക്തി പ്രസാദം ധരിയ്ക്കുന്നവരിലും വന്നുചേരുന്നു. ഉദാഹരണമായി തുളസിക്ക് ശുദ്ധീകരണശക്തി കൂടുതലായി ഉള്ളതുകൊണ്ട് ചെവിയിൽ തുളസി ധരിച്ചാൽ അത് ശിരസ്സിലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളേയും ആജ്ഞാ ചക്രത്തേയും ശുദ്ധിചെയ്യുന്നു. പക്ഷേ എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും എല്ലാ ദേവതകൾക്കും സ്വീകാര്യമല്ല.

പൂജാമൂർത്തികളുടെ സ്വഭാവം

വീട്ടിൽ വെച്ച് പൂജിക്കുന്ന മൂർത്തിയുടെ പൊക്കം 2 ഇഞ്ച് മുതൽ ഒരു ചാൺ അഥവാ 9 ഇഞ്ച് ആകാം. (ചിലർ വീട്ടിൽ ചിത്രപൂജയേ ആകാവൂ എന്നും മൂർത്തിപൂജ പാടില്ലെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു). 

ഒരു  ദേവതയെ മാത്രമായി വീട്ടിൽ പൂജിക്കരുത്. പല ദേവതകളുടെ മൂർത്തികളും ചിത്രങ്ങളും വെക്കണം. ഒരിക്കലും 2 ശിവലിംഗങ്ങൾ, 2 ശംഖുകൾ, 2 സൂര്യന്മാർ, 2 സാളഗ്രാമങ്ങൾ, 3 ഗണപതി, 3 ശക്തികൾ എന്നിവ വെച്ച് പൂജിക്കരുത്. പൊട്ടിയ പ്രതിമ പൂജിക്കരുത്.

ജപമാല

ജപിച്ച മന്ത്രങ്ങളുടെ സംഖ്യ കണക്കാക്കുന്നതിന് കരമാലപോലെ തന്നെ മണിമാലയും ഉപയോഗിക്കാം. 

രുദ്രാക്ഷമണി, ശംഖ്, താമരക്കിഴങ്ങ്, മുത്ത്, സ്ഫടികം, രത്നം, സ്വർണ്ണമണി, പവിഴം, വെള്ളിമണി, ദർഭയുടെ വേര് മുറിച്ചുണ്ടാക്കിയ മണികൾ, തുളസിയുടെ വേര് മുറിച്ച് രൂപപെടുത്തിയ മണികൾ തുടങ്ങിയവയെക്കൊണ്ട് മണിമാലകൾ (ജപമാല) ഉണ്ടാക്കാം.

മാലയെ ജപത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മന്ത്രം കൊണ്ട് സംസ്കരിക്കണം. അതിന് മാലയെ 9 അരയാലിലകൊണ്ടോ, 9 പേരാലിലകൊണ്ടോ വൃത്താകൃതിയിൽ ഇല ഉണ്ടാക്കി അതിൽ വെച്ച് പഞ്ചഗവ്യം കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്യണം. (വാഴയിലയുമാകാം). പിന്നീട് ശുദ്ധജലം കൊണ്ട് കഴുകണം. എന്നിട്ട് ചന്ദനം, അകിൽ കർപൂരം ഇവയുടെ ചൂർണ്ണം കൊണ്ട് തുടക്കണം. പിന്നീട് പ്രാണ പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്യണം. എന്നിട്ടേ മാല ജപത്തിന് ഉപയോഗിക്കാവു. ജപിക്കുമ്പോൾ മാലയെ ആരും കാണാത്ത തരത്തിൽ സഞ്ചിക്കകത്തിട്ട് നെഞ്ചിനു നേരെ പിടിച്ച് ജപിക്കണം. ഭൂതരാക്ഷസവേതാളസിദ്ധഗന്ധർവചാരണന്മാർ മാലയുടെ ശക്തിയെ ബാധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. വിരലുകളിലെ എല്ലുകളെ മാലയാക്കിയും ജപിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ മന്ത്രശാസ്ത്രത്തിലുണ്ട്. 

ശത്രുനാശകാര്യങ്ങൾക്ക് താമരക്കിഴങ്ങ് മാലയും, പാപനാശത്തിന് ദർഭവേരിന്റെ മണികളും, അഭീഷ്ടസിദ്ധിക്ക് വെള്ളമുത്തുകൾകൊണ്ടുള്ള മാലയും, ധനലാഭത്തിന് പവിഴമാലയും ഉപയോഗിക്കാം. 

സുഖഭോഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും രക്തചന്ദനം കൊണ്ടുള്ള മാല, വിഷ്ണുമന്ത്രത്തിന് തുളസീമാല, ഗണപതി മന്ത്രത്തിന് ആനക്കൊമ്പ് മാല, ത്രിപുരാമന്ത്രത്തിന് രുദ്രാക്ഷമാല, താരാമന്ത്രത്തിന് ശംഖ് മാല എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം.

സാമ്പത്തികകാര്യങ്ങൾക്ക് 27 മണികളുള്ള മാല, മാരണ കാര്യങ്ങൾക്ക് 15 മണികളുള്ള മാല, കാമസിദ്ധിക്ക് 54 മണികളുള്ള മാല, 108 മണികളുള്ള മാല ഇവ ഉപയോഗിക്കാം.

ജപമാലയുടെ മണികൾ എണ്ണാൻ പ്രത്യേക വിരലുകൾ ഉപയോഗിക്കണം. 

ശാന്തി, പുഷ്ടി, സ്തംഭനം, വശീകരണം എന്നിവയ്ക്ക് തള്ളവിരലിന്റെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട് മണികൾ നീക്കണം. 

ആകർഷണകാര്യങ്ങളിൽ തള്ളവിരലും മോതിരവിരലും ചേർത്ത് മണികൾ നീക്കണം.

വിദ്വേഷണകർമ്മത്തിൽ തള്ളവിരൽ, ചൂണ്ടുവിരൽ എന്നിവ ചേർത്തും, മാരണ കാര്യങ്ങളിൽ തള്ളവിരൽ ചെറുവിരൽ എന്നിവ ചേർത്തും മണികൾ നീക്കണം. 

മണികൾ നീക്കുമ്പോൾ മാലയുടെ നടുക്കുള്ള മധ്യമണികടന്നു പോകരുത്. മധ്യമണിയിൽ നിന്നും മാല തിരിച്ചു ജപിക്കണം. ജപിക്കുമ്പോൾ മാല കൈയ്യിൽ നിന്നും താഴെ വീഴരുത്.


ജപസംഖ്യ കണക്കാക്കൽ

മന്ത്രസിദ്ധി വരുത്താൻ മന്ത്രങ്ങൾ ലക്ഷാധികം ആവൃത്തി ജപിക്കേണ്ടതായി വരും. ഇത് ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് സാധിക്കുന്നതല്ലാത്തതുകൊണ്ട് പല ദിവസങ്ങളായി ജപിച്ച് സാധിക്കേണ്ടതായി വരും. അപ്പോൾ ഓരോ ദിവസവും ജപിച്ചുതീരുന്ന മന്ത്രങ്ങളുടെ സംഖ്യ കണക്കാക്കേണ്ടിവരും. ഇത് പലതരത്തിൽ കണക്കാക്കാം.

മന്ത്രം 100 ആവൃത്തി ജപിച്ചുതീരുമ്പോൾ ഒരു പൂവോ, ധാന്യമോ മാറ്റി വെക്കാം. ഇല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം വിരലുകളിലെ പർവങ്ങളെക്കൊണ്ട് എണ്ണുന്ന ഒരു സമ്പ്രദായമുണ്ട്. ഇതിന് " കരമാല " എന്ന് പറയുന്നു.

മോതിരവിരലിന്റെ രണ്ടാമത്തെ പർവം മുതൽ എണ്ണം തുടങ്ങി ചെറുവിരലിലെ 3 പർവങ്ങൾ, മോതിരവിരലിലെ അഗ്രഭാഗം, നടുവിരലിന്റെ അഗ്രഭാഗം, ചൂണ്ടുവിരലിന്റെ 3 പർവങ്ങൾ (ആകെ 10) ഇതിന് " കരമാല " എന്ന് പറയുന്നു.


ജപസമയത്ത് അരുതാത്ത കാര്യങ്ങൾ

മന്ത്ര ജപത്തിൽ ഏകാഗ്രതക്കാണ് പ്രാമുഖ്യം. ഏകാഗ്രത ഇല്ലാത്ത ജപം വ്യർത്ഥമാണ്.അതുകൊണ്ട് ജപസമയത്ത് മറ്റ് ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേർപ്പെടരുത്. കോട്ടുവായ, മൂരി നിവരൽ, ഉറക്കം, തുമ്മൽ, തുപ്പൽ, ഭയം, ചൊറിയൽ, കോപം, സംഭാഷണം, കൈ കാൽ നീട്ടൽ, മന്ത്രധ്വനിയല്ലാതെ മറ്റ് ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കൽ, ഈശ്വരേതരചിന്ത ഇവയിൽ ഏർപ്പെടരുത്. 

**********************

പ്രസിദ്ധ ഹിന്ദി കവിയായ കബീർദാസ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് നോക്കുക.

മാലാ തോ കർ മേം ഫിരൈ ജീഭ് ഫിരൈ മുഖ് മാഹിം
മനുവാ ദഹും ദിസി ഫിരൈ യഹ് തോ സുമിരൻ നാഹിം.

മാല കൈയ്യിൽ തിരിയുന്നു. നാക്ക് വായ്ക്കകത്ത് തിരിയുന്നു. മനസ്സ് പത്ത് ദിക്കുകളിലും സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇത് (ശരിയായ) നാമജപം അല്ല 

പഞ്ചശുദ്ധി

ജപം ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പേ പഞ്ചശുദ്ധി വരുത്തണം.

1). ആത്മശുദ്ധി

2). സ്ഥാനശുദ്ധി

3). മന്ത്രശുദ്ധി

4). ദ്രവ്യശുദ്ധി

5). ദേവശുദ്ധി

മേൽപ്പറഞ്ഞിവയാണ് പഞ്ചശുദ്ധികൾ

പൂജ ചെയ്യേണ്ടത് ആര്?

മനുഷ്യൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും അയാൾക്കും അയാളുടെ വംശജർക്കും ഒരു പ്രത്യേക ദിവ്യശക്തിയുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധം ഉണ്ടായിരിക്കും. ആ ദിവ്യശക്തിയെ നിലനിർത്തേണ്ടതും വളർത്തേണ്ടതും അയാളുടെ കടമയാണ്. ഈ ദിവ്യശക്തിയെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടു വന്നാൽ അയാളുടെ ജീവിതം സുഖകരമായിരിക്കും. ആ ദിവ്യ ശക്തി എല്ലാത്തരം ക്ലേശങ്ങളിൽ നിന്നും അയാളെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. ഈ ദിവ്യശക്തിയെ സംരക്ഷിയ്ക്കുകയും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ക്രിയയാണ് പൂജ. 

പൂജയിൽ ഭാരതീയരുടെ വ്യക്തിഗതസംസ്കാരത്തിന്റെ പരമമായ വികാസം കാണാം. ശരീരശാസ്ത്രപ്രകാരവും വൈദ്യശാസ്ത്രപ്രകാരവും മനഃശാസ്ത്രപ്രകാരവും ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ജീവിത ശൈലിയാണ് പൂജ. പൂജയിലേർപ്പെടുമ്പോൾ മനുഷ്യന് ശാരീരികവും, മാനസികവും, ബുദ്ധിപരവും ആത്മീയവുമായ നിർവൃതി ലഭിക്കുന്നു. ജീവിതത്തെ സുഖശാന്തിപൂർണ്ണമാക്കാനുള്ള എല്ലാ കഴിവുകളും സാധകനിൽ സ്വയം വന്നു ചേരുന്നു.

പൂജ, ജാതി, മത, സ്ത്രീ, പുരുഷ, ബാല, വൃദ്ധഭേദമില്ലാതെ എല്ലാവർക്കും ചെയ്യാം, ചെയ്യേണ്ടതുമാണ്. പൂജ സകാമമായാലും (തന്റെ ഏതെങ്കിലും ആഗ്രഹസാധ്യത്തിനും) അഥവാ നിഷ്കാമമായും (ലോകനന്മക്കുവേണ്ടിയും) ചെയ്യാം. പൂജാസങ്കല്പം അതനുസരിച്ച് ചൊല്ലണം. മന്ത്രമഹോദധി, മന്ത്രമഹാർണ്ണവം, തുടങ്ങിയ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും കർമ്മകാണ്ഡഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പൂജ കൊണ്ട് സിദ്ധിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 

പൂജ എന്നാൽ നാമജപം ആണ് എന്ന് ഒരു ധാരണ വന്നിട്ടുണ്ട്. ഇത് ശരിയല്ല.

നാമജപം പൂജാവിധിയുടെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമേ ആകുന്നുള്ളു. നാമജപം കൂടാതെ പൂജയിൽ മറ്റ് പലകാര്യങ്ങളും കൂടി ഉണ്ട്. അവ കൂടി പഠിച്ച് പൂജ ചെയ്യണം. ഇതു കാരണം മനനശക്തയും ധ്യാനശക്തിയും, ഇച്ഛാശക്തിയും, ജ്ഞാന ശക്തിയും ക്രിയാശക്തിയും വികസിക്കുകയും, വ്യക്തി പ്രകൃതി ദത്തമായ എല്ലാ ശക്തികളും വികസിച്ച കാമക്രോധലോഭമദമാത്സര്യാദികൾ തീണ്ടാത്ത സ്വകർമ്മപരായണനായ സാത്ത്വികനായിത്തീരുകയും ചെയ്യും. ഒരു സമൂഹത്തിൽ സാത്ത്വികവ്യക്തികൾ കൂടുമ്പോൾ ആ സമൂഹം പരമോന്നതിയെ പ്രാപിക്കും. ഈ ദൃഷ്ടികോണത്തിൽ കൂടി നോക്കുമ്പോൾ പൂജ സമൂഹോന്നതിക്കുള്ള മാർഗ്ഗം കൂടിയാണ്.

മാനസികമന്ത്രജപം

മന്ത്രസിദ്ധി ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞ സാധകന് ഏതു സമയത്ത് വേണമെങ്കിലും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴെല്ലാം - ഇരിക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും - മന്ത്രജപം ആകാം. അവരെ മന്ത്ര ജപത്തിന് പറയുന്ന ദോഷങ്ങൾ ബാധിക്കുകയില്ല.

അശുചിർവാ ശുചിർവാപി ഗച്ഛൻ തിഷ്ഠൻ സ്വപന്നപി
മന്ത്രൈകശരണോ വിദ്വാൻ മനസൈവം സമഭ്യസേത്
ന ദോഷോ മാനസേ ജാപേ സർവദേശേപി സർവദാ
ജപനിഷ്ഠോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോഖിലം യജ്ഞഫലം ലഭേത്.

സംപുടശബ്ദങ്ങൾ

മന്ത്രം കൊണ്ട് നേടാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഫലത്തിന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് പലേ മന്ത്രങ്ങൾക്കും പലേ സംപുടങ്ങളാണ് (അനുബന്ധങ്ങൾ) ചേർക്കേണ്ടത്. 

സംപുടങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്. 

സ്വാഹാ, നമഃ, വൗഷ്ട്, ഹും, ഫട്, ഹും ഫട്, വഷട്. 

വശീകരണം, ആകർഷണം, യജ്ഞം ഇവയുടെ മന്ത്രങ്ങളിൽ " സ്വാഹാ " ചേർക്കുന്നു. 

ശാന്തികർമ്മങ്ങളിലും പൂജാദികാര്യങ്ങളിലും " നമഃ " ചേർക്കുന്നു. 

സംമോഹനം, ഉദ്ദീപനം, മൃത്യംജയം, പുഷ്ടികാര്യങ്ങൾ ഇവയിൽ " വൗഷ്ട് " ചേർക്കുന്നു. 

മാരണം, ഛേദനം പോലെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ " ഫട് " ചേർക്കുന്നു. 

ഗ്രഹദോഷശാന്തി മന്ത്രങ്ങൾ " ഹും ഫട് " ചേർക്കുന്നു. 

ലാഭപ്രാപ്തിക്കു വേണ്ടിയും, ഉദ്ദീപനകാര്യങ്ങൾക്കും " വഷട് " പ്രയോഗിക്കുന്നു.

പ്രണവമന്ത്രം - ഓം എന്നതാണ് പ്രണവമന്ത്രം

സാധാരണയായി എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും മുമ്പേ പ്രണവ മന്ത്രം ചേർത്ത് (സംപുടം ചെയ്ത്) ജപിക്കണം എന്നതാണ് നിയമം. പക്ഷേ വാഗ് ബീജമായ ഐം, കാമബീജമായ ക്ലീം, ശക്തിബീജമായ ഹ്രീം, ശ്രീ ബീജമായ ശ്രീം ഇവയ്ക്കു മുമ്പേ ഓം പ്രണവമന്ത്രം ചേർക്കേണ്ടതില്ല. ഈ ബീജാക്ഷരങ്ങളെത്തന്നെ പ്രണവമായി കണക്കാക്കാം. 

സന്ധ്യാവന്ദനത്തിലും പ്രാണായാമത്തിലുമുപയോഗിക്കുന്ന പ്രണവമന്ത്രത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം താഴെ കാണും പ്രകാരമാണ്.

ഓം ഭുഃ ഓം ഭുവഃ ഓം സ്വഃ ഓം മഹഃ ഓം ജനഃ ഓം തപഃ ഓം സത്യം തത്സവിതുഃ വരേണ്യം ഭർഗ്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി ധിയോ യോനഃ പ്രചോദയാത്. ഓം ആപഃ ജ്യോതീരസഃ അമൃതം ബ്രഹ്മ ഭൂർ ഭുവഃ സ്വഃ ഓം.